Scheiden met huwelijkse voorwaarden: hoe werkt dat?

Ga je scheiden en hebben jullie huwelijkse voorwaarden? Dan bepalen die voorwaarden in principe hoe jullie vermogen wordt verdeeld. Maar "in principe" is hier een belangrijk woord, want bij een scheiding waarbij jullie samen om de tafel gaan, is er meer mogelijk dan je misschien denkt. Hieronder leggen we rustig uit wat huwelijkse voorwaarden betekenen bij een scheiding, hoe het zit met koude uitsluiting, en waarom jullie samen altijd andere afspraken mogen maken.

Wat zijn huwelijkse voorwaarden?

Huwelijkse voorwaarden zijn afspraken die jullie bij de notaris hebben vastgelegd, meestal vóór of tijdens het huwelijk, over hoe jullie met elkaars vermogen omgaan. Wie trouwt zonder huwelijkse voorwaarden, trouwt in gemeenschap van goederen. Met huwelijkse voorwaarden wijk je daar bewust van af: je houdt bijvoorbeeld bepaalde bezittingen, schulden of inkomsten gescheiden.


Mensen kiezen er om verschillende redenen voor. Om een eigen onderneming buiten het huwelijk te houden, om een erfenis of schenking veilig te stellen, of gewoon omdat ze hun financiën liever gescheiden houden. Wat er precies in jullie voorwaarden staat, verschilt dus per stel, en dat bepaalt wat er bij een scheiding gebeurt.

Wat betekenen huwelijkse voorwaarden bij een scheiding?

Bij een scheiding pak je de akte van de huwelijkse voorwaarden erbij, want daarin staat het uitgangspunt voor de verdeling. Globaal kom je een paar vormen tegen:


  • Koude uitsluiting: jullie hebben helemaal niets gemeenschappelijk. Ieder houdt z'n eigen bezittingen en schulden.
  • Een verrekenbeding: jullie houden vermogen gescheiden, maar spraken af om (bijvoorbeeld jaarlijks) inkomen of overwaarde met elkaar te verrekenen.
  • Een beperkte gemeenschap: bepaalde zaken zijn wél gezamenlijk, bijvoorbeeld de gezamenlijke woning, en de rest niet.

De praktijk is vaak minder strak dan de akte. Zeker als een verrekenbeding nooit is uitgevoerd, wat veel voorkomt, kan de verdeling ingewikkelder liggen dan "ieder het zijne". Daarom is het verstandig om samen goed in kaart te brengen wat er is, voordat je verdeelt.

Scheiden bij koude uitsluiting: krijg je dan niets van elkaar?

Dit is de vraag die het vaakst leeft, dus even helder. Bij koude uitsluiting is er op papier niets gemeenschappelijks: ieder houdt z'n eigen vermogen, en er valt in principe niets te verdelen.


Maar hier komt het belangrijke, en dit is precies waar wij anders naar kijken. Wat er in je huwelijkse voorwaarden staat, is het uitgangspunt, geen keurslijf. Bij een scheiding waarbij jullie samen om de tafel gaan, mag je zelf bepalen in hoeverre je je aan die koude uitsluiting wilt houden. Als jullie het er allebei over eens zijn, kun je prima een nette, eerlijke verdeling afspreken, ook al ben je bij het huwelijk uitgegaan van volledige scheiding van vermogen.


Datzelfde geldt voor de partneralimentatie. Alimentatie hangt af van behoefte en draagkracht, niet van je huwelijkse voorwaarden. Koude uitsluiting sluit alimentatie dus niet uit. En ook hier: samen mag je afspreken wat jullie eerlijk vinden.


Kortom: koude uitsluiting bepaalt waar je begint, niet waar je moet eindigen. Zolang jullie samen tot afspraken willen komen, is er veel mogelijk.

En als we het niet eens worden?

Komen jullie er onderling niet uit, dan vallen jullie terug op wat er in de huwelijkse voorwaarden staat. Dán is de akte wél leidend, en bij koude uitsluiting houdt ieder z'n eigen vermogen. Juist daarom loont het om er samen uit te proberen te komen: dat geeft jullie de vrijheid om een verdeling te kiezen die bij jullie situatie past, in plaats van de strikte uitkomst van een akte van soms jaren geleden.

Wat is het verschil met gemeenschap van goederen?

Huwelijkse voorwaarden zijn het spiegelbeeld van trouwen in gemeenschap van goederen. Bij gemeenschap van goederen is (een groot deel van) jullie vermogen samen, en bij een scheiding verdeel je dat in principe fiftyfifty. Met huwelijkse voorwaarden houd je juist zaken gescheiden.


Sinds 1 januari 2018 is de regel veranderd voor wie zonder voorwaarden trouwt: je trouwt dan in een beperkte gemeenschap van goederen, waarbij alleen wat je tíjdens het huwelijk opbouwt gemeenschappelijk is, en bezit van vóór het huwelijk, erfenissen en schenkingen privé blijven. Wil je precies weten hoe dat werkt? Lees dan onze pagina over gemeenschap van goederen.

Hoe wij je helpen

Scheiden met huwelijkse voorwaarden vraagt om net iets meer uitzoekwerk, omdat jullie situatie specifiek is. Bij Stichting Oprechtscheiden kijken we samen met jullie wat er in de voorwaarden staat, wat dat betekent voor de verdeling, en wat jullie samen eerlijk vinden.


Omdat wij werken met scheidingen op gezamenlijk verzoek, is er alle ruimte om afspraken te maken die bij jullie passen, ook als de huwelijkse voorwaarden strikt zijn.


Benieuwd hoe het in jullie situatie uitpakt? Neem vrijblijvend contact op. Meer lezen over de verdeling bij een scheiding kan ook op onze pagina over boedelverdeling.

Veelgestelde vragen

Krijg je bij koude uitsluiting echt niets van elkaar?

Op papier klopt dat: ieder houdt z'n eigen vermogen. Maar bij een scheiding op gezamenlijk verzoek mag je samen andere, eerlijkere afspraken maken. De voorwaarden zijn het uitgangspunt, niet het eindpunt.


Heb ik recht op alimentatie bij huwelijkse voorwaarden?

Ja, dat kan. Partneralimentatie hangt af van behoefte en draagkracht, niet van je huwelijkse voorwaarden. Ook bij koude uitsluiting kun je alimentatie afspreken.


Wat als het verrekenbeding nooit is uitgevoerd?

Dat komt vaak voor en maakt de verdeling ingewikkelder. Vaak moet er dan alsnog verrekend worden. Het is verstandig dit samen goed in kaart te brengen.


Wat gebeurt er als we het niet eens worden?

Dan is de akte van de huwelijkse voorwaarden leidend. Bij koude uitsluiting houdt ieder dan z'n eigen vermogen. Samen tot afspraken komen geeft jullie meer vrijheid.