Voogdij en gezag bij scheiding, hoe zit het precies?

Bij een scheiding kom je allerlei juridische termen tegen. Twee begrippen die vaak door elkaar worden gehaald zijn gezag en voogdij. Toch betekenen ze niet hetzelfde.

In deze uitleg lees je wat het verschil is en wat er bij een scheiding verandert.

Lees ook: scheiden met kinderen, wat moet je regelen?

Wat is gezag?

Gezag betekent dat je als ouder het recht én de plicht hebt om je kind te verzorgen en op te voeden.

Dat houdt onder meer in:

• Beslissingen nemen over school en opleiding
• Beslissingen nemen over medische behandelingen
• Wettelijk vertegenwoordiger zijn van je kind
• Het vermogen van je kind beheren

Bij een echtscheiding verandert het ouderlijk gezag in principe niet. Beide ouders houden meestal gezamenlijk gezag.

Lees meer over ouderlijk gezag bij scheiding.

Wat is voogdij?

Voogdij is ook een vorm van gezag, maar dan uitgeoefend door iemand die geen ouder is van het kind.

Een voogd kan zijn:

• Een familielid
• Een andere natuurlijke persoon
• Een door de rechter benoemde instantie

Voogdij ontstaat alleen door een rechterlijke beslissing of via een testamentaire aanwijzing.

Wat is het verschil tussen gezag en voogdij?

Het belangrijkste verschil is:

• Bij ouderlijk gezag oefenen ouders het gezag uit.
• Bij voogdij wordt het gezag uitgeoefend door iemand die geen ouder is.

Daarnaast zijn ouders onderhoudsplichtig voor hun kind. Een voogd is dat in principe niet, tenzij er sprake is van gezamenlijke voogdij.

Blijft het gezag na scheiding bestaan?

Ja. Het uitgangspunt van de wet is dat ouders na de scheiding gezamenlijk het gezag blijven uitoefenen.

Dat betekent:

• Beide ouders blijven betrokken bij belangrijke beslissingen
• Het kind houdt recht op een gelijkwaardige opvoeding door beide ouders

Alleen in uitzonderlijke situaties kan de rechter het gezag aan één ouder toekennen.

Lees meer over eenoudergezag.

Wat moet er in het ouderschapsplan staan?

Als ouders gezamenlijk gezag hebben en gaan scheiden, zijn zij verplicht een ouderschapsplan op te stellen.

In het ouderschapsplan worden afspraken vastgelegd over:

• De zorg- en opvoedingstaken
• De omgangsregeling
• De informatie-uitwisseling
• De verdeling van kosten

Lees meer over het ouderschapsplan.

Wanneer kan het gezag wijzigen?

Het gezag kan alleen worden gewijzigd als:

• Het kind klem dreigt te raken tussen de ouders
• Samen beslissen structureel onmogelijk is
• Het belang van het kind dit noodzakelijk maakt

Het enkele feit dat ouders slecht met elkaar communiceren is meestal niet voldoende voor eenhoofdig gezag. De rechter beoordeelt altijd wat in het belang van het kind is.

Hoe ontstaat voogdij?

Voogdij kan ontstaan op twee manieren:

1. Testamentaire voogdij
   Een ouder wijst in een testament of via het gezagsregister een voogd aan voor het geval hij of zij overlijdt.
2. Benoeming door de rechter
   Wanneer geen ouder het gezag kan uitoefenen, benoemt de rechter een voogd.

Wanneer eindigt voogdij?

Voogdij eindigt:

• Wanneer het kind 18 jaar wordt
• Wanneer de voogd wordt ontslagen of vervangen
• Wanneer een nieuwe gezagsbeslissing wordt genomen

Samengevat

Gezag is de wettelijke verantwoordelijkheid van ouders voor hun minderjarige kinderen. Voogdij is gezag dat wordt uitgeoefend door iemand anders dan de ouder.

Bij een gewone scheiding verandert het gezamenlijk gezag meestal niet. Alleen in uitzonderlijke situaties wijzigt de rechter het gezag.

Heb je vragen over jouw situatie? Neem gerust contact met ons op.