Wanneer ouders gaan scheiden en er zijn kinderen van 12 jaar of ouder, dan krijgt het kind de mogelijkheid om zijn of haar mening te geven aan de rechter. Dat kan in een gesprek, maar ook via een brief. Zo’n brief wordt een kindverklaring genoemd.
De bedoeling is niet dat een kind moet kiezen tussen ouders. Het doel is dat de rechter inzicht krijgt in hoe het kind de situatie ervaart.
Nee. Het horen van het kind is verplicht, maar het kind mag zelf kiezen of het gebruik wil maken van die mogelijkheid.
Een kind:
Mag in gesprek gaan met de rechter
Mag een brief sturen
Mag ervoor kiezen niets te zeggen
Er is dus geen spreekplicht.
In een gesprek met de rechter worden vaak vragen gesteld zoals:
Hoe gaat het met je?
Hoe ervaar je de scheiding?
Bij welke ouder voel je je prettig?
Wat vind je van de zorgregeling?
Het is niet de bedoeling dat een kind moet beslissen waar het gaat wonen. De rechter neemt uiteindelijk zelf een beslissing in het belang van het kind.
Kinderen tussen de 12 en 18 jaar krijgen standaard de mogelijkheid om hun mening te geven.
Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen ook een brief sturen, maar worden meestal niet automatisch uitgenodigd voor een gesprek. Alleen in bijzondere situaties kan de rechter dat toch beslissen.
Een rechtbank kan voor een kind spannend zijn. Daarom is de mogelijkheid van een schriftelijke kindverklaring belangrijk.
Via een model of voorbeeld kan een kind rustig thuis zijn of haar gedachten opschrijven. Die verklaring wordt dan toegevoegd aan de stukken die naar de rechtbank gaan.
De rechter leest de verklaring zorgvuldig. De mening van het kind weegt mee in de beslissing, maar is niet doorslaggevend.
De rechter kijkt altijd naar:
De veiligheid
De stabiliteit
Het welzijn van het kind
De uiteindelijke beslissing wordt genomen in het belang van het kind.
In de praktijk kan de werkwijze per rechtbank verschillen.
Steeds vaker benadert de rechtbank kinderen tussen de 12 en 18 jaar rechtstreeks per brief met de vraag of zij gehoord willen worden in het kader van de scheidingsprocedure. Dat geldt bij echtscheiding, ontbinding van een geregistreerd partnerschap en bij scheiding van tafel en bed.
Een vooraf meegestuurde kindverklaring is in sommige rechtbanken daarom niet altijd meer voldoende. De rechtbank wacht eerst de reactie van het kind op haar eigen uitnodiging af. Pas daarna wordt een eventueel hoorgesprek gepland of wordt de beschikking afgegeven.
Dat betekent dat de doorlooptijd van de scheiding mede afhankelijk kan zijn van hoe snel het kind reageert op de brief van de rechtbank.
Het is daarom verstandig om je kind vooraf goed te informeren over:
Dat er een brief van de rechtbank kan komen
Dat reageren belangrijk is
Dat het kind zelf mag kiezen of het wil worden gehoord
Ook wanneer de rechtbank het kind zelf benadert, kan het zinvol zijn om vooraf samen een kindverklaring voor te bereiden. Dat helpt het kind om zijn of haar gedachten te ordenen.
De kindverklaring is een manier voor kinderen vanaf 12 jaar om hun stem te laten horen tijdens de scheiding van hun ouders. Het is geen verplichting, maar een recht.
Het belangrijkste is dat een kind zich gehoord voelt, zonder druk om te kiezen.