Pensioen verdelen bij scheiding – zo werkt verevening en conversie

Pensioen verdelen bij scheiding

Bij een scheiding denk je vaak eerst aan het huis, de kinderen en het geld dat nu binnenkomt. Het pensioen blijft makkelijk liggen. Toch hoort het er net zo goed bij. Of jullie nu uit elkaar gaan na een huwelijk, een geregistreerd partnerschap of via een scheiding van tafel en bed: het pensioen dat tijdens die periode is opgebouwd, wordt in principe verdeeld.

Pensioen voelt als iets voor later. Maar de keuze die je nu maakt, bepaalt straks hoeveel er elke maand binnenkomt. Het loont dus om er even goed bij stil te staan.

Op deze pagina lopen we het rustig met je door. Hoe de standaardverdeling werkt, wat verevening en conversie betekenen, en wat je moet regelen bij het pensioenfonds. Zodat je weet waar je aan toe bent.

Behoud-van-het-volledige-eigen-pensioen-na-scheiding

Hoe werkt de standaard pensioenverdeling?

De basisregel staat in de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding. Die regel is eenvoudig: jullie hebben allebei recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Dat heet pensioenverevening.

Wat vóór het huwelijk is opgebouwd, telt niet mee. En soms geldt de regel helemaal niet, bijvoorbeeld wanneer in de huwelijkse voorwaarden uitdrukkelijk staat dat het pensioen buiten de verdeling blijft.

Kun je afwijken van de standaardverdeling?

Ja, dat kan. De wettelijke 50/50-verdeling is een vertrekpunt, geen verplichting. In het echtscheidingsconvenant mogen jullie samen andere afspraken vastleggen.

Misschien past een andere verhouding beter bij jullie situatie, bijvoorbeeld tachtig procent voor de een en twintig procent voor de ander. Jullie kunnen er ook voor kiezen om het pensioen van vóór het huwelijk mee te nemen. Of om te kiezen voor conversie in plaats van verevening, waar we verderop op terugkomen.

Eén ding is belangrijk: een afwijkende afspraak werkt alleen als jullie die doorgeven aan het pensioenfonds. Anders blijft het fonds gewoon uitgaan van de standaardverdeling.

Het formulier pensioenverdeling

Om de verdeling officieel te laten verwerken, dien je een formulier in bij de pensioenuitvoerder. Het heet ‘Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen’. Daarvoor heb je twee jaar de tijd, gerekend vanaf de scheiding.

Heb je bij meerdere uitvoerders pensioen opgebouwd? Dan stuur je het formulier naar elk fonds apart.

Gebeurt dat niet binnen twee jaar, dan betaalt het pensioenfonds niet meer rechtstreeks aan allebei uit. Jullie moeten dan onderling afrekenen, en dat maakt het in de praktijk vaak ingewikkelder.

Pensioen formulier downloaden

Wat is pensioenverevening?

Bij verevening wordt het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd verdeeld, maar blijft het gekoppeld aan degene die het heeft opgebouwd. Pas op het moment dat die persoon met pensioen gaat, gaat de uitkering lopen. Vanaf dat moment ontvangt ieder zijn of haar deel.

Dat betekent ook dat jullie tot die tijd met elkaar verbonden blijven via dat pensioen. Gaat degene die het pensioen opbouwde eerder of later met pensioen, dan schuift het moment van uitkeren daarin mee.

Wat is conversie?

Conversie betekent omzetting. Het tijdens het huwelijk opgebouwde pensioen wordt dan gesplitst in twee zelfstandige pensioenrechten. Ieder krijgt een eigen pot bij het pensioenfonds, los van de ander.

Daarmee verdwijnt de onderlinge afhankelijkheid. Jouw deel blijft van jou, ook als je ex-partner eerder overlijdt. Daar staat tegenover dat het recht op bijzonder partnerpensioen vervalt. En bij een scheiding van tafel en bed is conversie niet mogelijk.

Voor- en nadelen van conversie

Voordelen:

financiële zelfstandigheid
geen onderlinge afhankelijkheid bij pensionering
duidelijkheid voor de lange termijn

Nadelen:

bij overlijden vóór pensioendatum kan inkomensverlies ontstaan
alimentatie kan wegvallen
soms minder gunstig voor degene die pensioen heeft opgebouwd

Of conversie verstandig is, hangt af van jullie situatie.
Laat dit altijd goed doorrekenen.

Pensioen en alimentatie

Pensioen en alimentatie zijn juridisch twee aparte dingen. Toch raken ze elkaar. Als de betalende partner met pensioen gaat, verandert vaak het inkomen en daarmee de draagkracht. Dat kan invloed hebben op de hoogte van de partneralimentatie.

Willen jullie daar bij pensionering andere afspraken over maken? Dat kan, zolang jullie het samen in overleg vastleggen.

Fiscale gevolgen van pensioenverdeling

Pensioen wordt bruto opgebouwd en netto uitgekeerd. Bij de verdeling kunnen er belastinggevolgen ontstaan, bijvoorbeeld wanneer de verdeling je in een andere belastingschijf brengt, of wanneer de ene partner een deel doorbetaalt aan de ander.

In dat laatste geval mag de betalende partner het doorbetaalde deel onder voorwaarden aftrekken. De ontvangende partner betaalt er inkomstenbelasting over. Twijfel je hoe dit voor jullie uitpakt? Vraag het na bij een fiscalist of bij ons.

Alles goed regelen in het convenant

De pensioenafspraken horen thuis in het echtscheidingsconvenant. Daarin leggen jullie vast of jullie kiezen voor verevening of conversie, of jullie afwijken van de 50/50-verdeling, hoe het partnerpensioen wordt behandeld en wie het formulier bij het pensioenfonds indient.

Twijfel je over wat in jullie situatie verstandig is? Neem gerust contact met ons op. We kijken dan even met je mee.

Wil je weten of je pensioenafspraken nog kunt wijzigen?

Lees dan ook onze uitleg:
Pensioen wijzigen na scheiding, kan dat nog?

Veelgestelde vragen over pensioen bij scheiding

1. Moet pensioen altijd worden verdeeld bij een scheiding?

In de regel wel. Volgens de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding heeft ieder recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Alleen als jullie daarvan afwijken in de huwelijkse voorwaarden of in het convenant, geldt er een andere regeling.

2. Wat is het verschil tussen pensioenverevening en conversie?

Bij pensioenverevening wordt het tijdens het huwelijk opgebouwde pensioen verdeeld, maar blijft het gekoppeld aan het pensioen van degene die het heeft opgebouwd.

Bij conversie worden twee volledig zelfstandige pensioenrechten gemaakt. Ieder krijgt dan een eigen pensioenpot bij het pensioenfonds.

3. Moeten we iets doorgeven aan het pensioenfonds?

Ja. Binnen twee jaar na de scheiding moet het formulier
“Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen”
worden ingediend bij het pensioenfonds.

Doe je dat niet op tijd, dan moet de verrekening later onderling plaatsvinden.

4. Wat gebeurt er als we niets regelen over pensioen?

Als jullie niets vastleggen, geldt automatisch de wettelijke standaardverdeling van 50/50 over het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen.

5. Kunnen we een andere verdeling dan 50/50 afspreken?

Ja. Jullie mogen samen afwijken van de standaardregeling. Dat moet dan duidelijk in het convenant worden opgenomen en worden doorgegeven aan het pensioenfonds.

6. Wat gebeurt er met het partnerpensioen?

Bij een scheiding ontstaat in principe recht op bijzonder partnerpensioen. Dat betekent dat een ex-partner recht kan hebben op een nabestaandenpensioen bij overlijden.

Bij conversie vervalt dit recht meestal.

7. Heeft pensioen invloed op alimentatie?

Pensioen en alimentatie zijn juridisch aparte onderwerpen. Wel kan pensionering invloed hebben op de draagkracht en dus op de hoogte van partneralimentatie.

8. Kun je pensioenafspraken later nog wijzigen?

Dat is soms mogelijk, maar niet altijd. Het hangt af van het soort afspraak en of het pensioenfonds de verdeling al heeft verwerkt.

Gelijk een convenant maken, inclusief pensioenverdeling?

Start hier!