Ik wil scheiden, waar begin ik? De eerste stappen op een rij

Je hebt de knoop doorgehakt, of je bent er bijna. En nu? Er komt van alles op je af, en het lijkt alsof je alles tegelijk moet weten.

Dat hoeft niet. Je hoeft vandaag niet te weten hoe het pensioen wordt verdeeld of wat er in een convenant hoort. Je hoeft alleen de eerste stap te zetten.

Hieronder staat wat je nu kunt doen, in de volgorde waarin het aan de beurt komt.

Stap 1: Zeg het tegen je partner

Dit is de zwaarste, en er is geen omweg omheen. Zolang je partner het niet weet, kun je niets regelen.

Kies een moment waarop jullie rustig kunnen praten, zonder kinderen erbij en zonder tijdsdruk. Wees duidelijk. Vage bewoordingen ("ik weet het even niet meer") geven hoop die er niet is, en dat maakt het later alleen maar pijnlijker.

Verwacht niet dat het gesprek in één keer gaat zoals je hoopt. De ander heeft tijd nodig om te verwerken wat jij misschien al maanden weet.

Stap 2: Beslis niets in de eerste weken

Dit klinkt tegenstrijdig, maar het is het beste advies dat we kunnen geven.

In de eerste weken na zo'n gesprek zit iedereen vol emotie. Dat is het slechtste moment om afspraken te maken over het huis, het geld of de kinderen. Beslissingen die je nu neemt uit schuldgevoel of uit boosheid, draag je jaren met je mee.

Laat het even bezinken. De scheiding loopt niet weg.

Stap 3: Breng in kaart wat er is

Terwijl het bezinkt, kun je wél iets nuttigs doen: overzicht maken.

Zet op een rij wat jullie samen bezitten en wat jullie samen schuldig zijn. Het huis, het spaargeld, de auto, de hypotheek, leningen. En kijk naar de inkomsten en uitgaven: wat komt er binnen, wat gaat eruit.

Dit is saai werk, en het voelt kil. Maar zonder overzicht kun je geen afspraken maken, en dan blijf je hangen in "dat zien we wel".

Stap 4: Bedenk hoe je uit elkaar wilt gaan

Er zijn twee routes, en die bepalen alles wat erna komt.

In overleg. Jullie maken samen de afspraken, met hulp van een mediator, en dienen één verzoek in bij de rechtbank. Dit is de rustigste route, en veruit de goedkoopste. Je hoeft het niet over alles eens te zijn — je moet alleen bereid zijn er samen uit te komen.

Tegenover elkaar. Jullie schakelen ieder een eigen advocaat in, en de rechter beslist over de punten waar jullie niet uitkomen. Dat duurt maanden tot soms jaren, en het kost duizenden euro's per persoon.

Is er nog ruimte voor overleg, hoe moeizaam ook, dan is de eerste route in vrijwel alles beter. Zeker als er kinderen zijn, want daarna blijf je nog jaren ouders samen.

Stap 5: Zoek uit wat het kost

Dit is de vraag die veel mensen tegenhoudt. Sommigen blijven zelfs bij elkaar omdat ze denken dat ze een scheiding niet kunnen betalen.

Dat hoeft niet zo te zijn. Ligt je inkomen onder een bepaalde grens, dan betaalt de overheid het grootste deel. Jij betaalt dan alleen een eigen bijdrage. Dat heet gesubsidieerde rechtsbijstand, en het wordt per persoon beoordeeld — dus het kan zijn dat jij er recht op hebt en je partner niet.

Bekijk wat een scheiding kost of lees wanneer je recht hebt op rechtsbijstand.

Stap 6: Praat met de kinderen

Als er kinderen zijn, is dit het gesprek waar je het meest tegenop ziet.

Doe het samen, als dat enigszins kan. Vertel het als een besluit, niet als een vraag. En zeg erbij wat er wél blijft: dat jullie allebei hun ouder blijven, en dat het niet hun schuld is.

Wat je precies zegt, hangt af van hun leeftijd. Lees hoe je het vertelt aan kinderen van verschillende leeftijden.

Stap 7: Regel de afspraken

Nu komt het echte werk. De afspraken over de woning, het geld, het pensioen en de kinderen worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant. Zijn er minderjarige kinderen, dan hoort daar een ouderschapsplan bij — dat is wettelijk verplicht.

Daarna dient een advocaat het verzoek in bij de rechtbank. Dat kan niet zonder advocaat, maar je hoeft er niet zelf een te zoeken.

Bekijk het volledige stappenplan.

Hoe lang gaat dit duren?

Als jullie er samen uitkomen: zes tot acht weken vanaf het moment dat de afspraken rond zijn. Bij een conflict: veel langer. Lees de tijdlijn per fase.

Het kan ook goed gaan

Tim en Sophie hadden jaren geprobeerd hun relatie te redden. Uiteindelijk besloten ze dat het beter was ieder hun eigen weg te gaan. Geen makkelijke beslissing, zeker niet met twee jonge kinderen.

Ze gingen samen aan tafel. Niet om te ruziën, maar om te bedenken wat ze wilden. Wat willen we voor de kinderen? Waar gaan we wonen? Hoe doen we het financieel?

De gesprekken gingen niet altijd makkelijk. Er kwam verdriet, en frustratie. "Het is oké als het schuurt", zei hun mediator. En dat bleek waar.

Ze zijn nu gescheiden. Er zijn geen rechtszaken geweest. De kinderen zijn om en om bij hen, en ze gunnen elkaar een nieuwe start.

Misschien zit jij nu waar zij toen zaten. Weet dan dat het ook goed kan aflopen, zelfs als het nu niet zo voelt. En dat je het niet alleen hoeft te doen.

Wij helpen je op weg

Wij begeleiden scheidingen die in overleg geregeld kunnen worden. Eén mediator en één advocaat, samen voor jullie allebei. Volledig online, in je eigen tempo.

Je kunt rustig beginnen zonder je ergens aan te binden. Je maakt een account aan, vult de eerste vragen in, en ziet meteen of je in aanmerking komt voor een vergoeding. Pas als jullie besluiten door te gaan, geven jullie daar opdracht voor.

En heb je gewoon een vraag? Stel hem gerust. Dat kost niets, ook niet als je verder geen gebruik van ons maakt. We vinden dat iedereen recht heeft op een eerlijk antwoord.

Begin met de eerste stap, of stel ons een vraag.

Veelgestelde vragen

Ik wil scheiden. Wat is de allereerste stap?

Het gesprek met je partner. Zolang die het niet weet, kun je niets regelen. Daarna maak je overzicht van wat er is, en pas dan ga je afspraken maken.

Wat als mijn partner niet wil scheiden?

Niemand kan je dwingen getrouwd te blijven. Je kunt een eenzijdig verzoek indienen, maar dat is een zware route: twee advocaten, een procedure op tegenspraak, en het duurt maanden. Is er nog ruimte voor overleg, benut die dan eerst.

Moet ik meteen een advocaat zoeken?

Nee. Een advocaat is verplicht om het verzoek in te dienen, maar dat komt pas aan het eind. En je hoeft er niet zelf een te zoeken: bij ons hoort de advocaat erbij.

Kan ik het me wel veroorloven?

Waarschijnlijk wel. Kom je in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand, dan betaal je alleen een eigen bijdrage. Dat wordt per persoon beoordeeld.

Wat doe ik als er kinderen zijn?

Dan is een ouderschapsplan wettelijk verplicht. Daarin leg je vast hoe de zorg wordt verdeeld en hoe jullie de kosten dragen. Zonder dat plan spreekt de rechter de scheiding niet uit.