Een scheiding aanvragen betekent dat je de rechtbank vraagt om je huwelijk of geregistreerd partnerschap te beëindigen. Dat gaat niet vanzelf en je kunt het ook niet zelf doen: er is altijd een advocaat nodig om het verzoek in te dienen.
Op deze pagina lees je hoe het aanvragen precies werkt, wat je ervoor nodig hebt, hoe lang het duurt, en wat je kunt doen als je partner niet meewerkt.
Het aanvragen van een scheiding is een juridische handeling. Een advocaat dient een verzoekschrift in bij de rechtbank, met daarbij de afspraken die jullie hebben gemaakt. De rechter beoordeelt die stukken en spreekt de scheiding uit.
Maar daarmee ben je nog niet gescheiden. Dat gebeurt pas als de uitspraak wordt ingeschreven bij de gemeente. Die datum van inschrijving is jullie officiële scheidingsdatum. Doe je dat niet, dan blijf je gewoon getrouwd, ook al heeft de rechter de scheiding uitgesproken.
Drie dingen. Een advocaat, want alleen die kan het verzoek indienen. Een echtscheidingsconvenant, waarin jullie afspraken staan over de woning, het geld, het pensioen en de verdeling. En als er minderjarige kinderen zijn: een ouderschapsplan. Dat laatste is wettelijk verplicht en zonder dat plan spreekt de rechter de scheiding niet uit.
Verder heb je een aantal documenten nodig die je bij de gemeente opvraagt: een afschrift van de huwelijksakte en, als er kinderen zijn, uittreksels uit het geboorteregister.
Samen aanvragen of ieder apart?
Dit is het belangrijkste onderscheid, en het bepaalt hoe de rest verloopt.
Op gezamenlijk verzoek. Jullie zijn het samen eens over de afspraken en dienen één verzoek in, via één advocaat. Er is geen zitting nodig, de rechter beoordeelt de stukken op papier. Dit is de snelste, rustigste en verreweg de goedkoopste route.
Op tegenspraak. Jullie komen er samen niet uit. Ieder schakelt een eigen advocaat in, en die verdedigt het eigen belang. De rechter beslist over de punten waar jullie het niet over eens worden. Dat duurt langer, kost aanzienlijk meer, en het loopt via de rechtszaal.
Wij begeleiden alleen scheidingen op gezamenlijk verzoek. Niet omdat de andere route verkeerd is, maar omdat we goed zijn in het eerste en er anderen zijn die gespecialiseerd zijn in het tweede. En daarbij: onze mediators redden het vaak om jullie toch tot overeenstemming te laten komen
Kan ik alleen een scheiding aanvragen?
Ja. Je kunt de scheiding eenzijdig aanvragen, ook als je partner niet wil. Niemand kan je dwingen getrouwd te blijven. Je advocaat dient dan een eenzijdig verzoek in, en je partner krijgt de gelegenheid om te reageren.
Maar wees eerlijk over wat dat betekent. Een eenzijdige procedure loopt via de rechter, met twee advocaten, en dat duurt maanden tot soms jaren. De kosten lopen navenant op.
Werkt je partner wel mee, of denk je dat hij of zij daartoe te bewegen is, dan is een gezamenlijk verzoek in vrijwel alle opzichten beter. Twijfel je of dat lukt? Vaak zit het vast op één of twee punten, en juist daar kan een mediator uitkomst bieden.
Is een gezamenlijk verzoek echt niet haalbaar, dan verwijzen we je door naar een kantoor dat gespecialiseerd is in procedures op tegenspraak.
Hoe verloopt de procedure bij de rechtbank?
Zodra jullie het eens zijn over de afspraken, maakt de advocaat er een verzoekschrift van en dient dat in bij de rechtbank. Alles gaat schriftelijk. Je hoeft er niet heen.
Na een paar weken doet de rechter uitspraak. Dat heet de beschikking. Daarna volgt de laatste stap: de inschrijving bij de gemeente.
En hier zit een detail dat veel mensen niet weten. Normaal wacht de advocaat drie maanden voordat hij de scheiding inschrijft, omdat er hoger beroep mogelijk is. Die wachttijd kun je overslaan door een akte van berusting te ondertekenen. Daarmee verklaren jullie allebei dat je geen hoger beroep instelt, en kan de inschrijving meteen plaatsvinden. Dat scheelt drie maanden.
Hoe lang duurt de scheiding?
Vanaf het moment dat jullie het eens zijn tot de officiële scheidingsdatum zit meestal zes tot acht weken. Dat is inclusief de verwerkingstijd bij de rechtbank en de inschrijving bij de gemeente.
Jullie bepalen zelf het tempo. Wil je er rustiger over doen, dan kan dat. Heb je juist haast, bijvoorbeeld omdat een van jullie een huis wil kopen en de scheiding rond moet zijn voor de hypotheek, geef dat dan aan. Dan kan het sneller.
Dat hangt vooral af van welke route je kiest. Een scheiding op tegenspraak, met twee advocaten die op uurbasis werken, loopt al snel in de duizenden euro's en kan bij een langslepend conflict veel hoger uitvallen.
Een scheiding op gezamenlijk verzoek is een fractie daarvan. En kom je in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand, dan betaal je alleen een eigen bijdrage. Dat wordt per persoon beoordeeld, dus het kan zijn dat de een er recht op heeft en de ander niet.
Bekijk wat een scheiding bij ons kost, of lees wanneer je recht hebt op rechtsbijstand.
Ook als je in het buitenland woont, kun je de scheiding in Nederland aanvragen. Je hoeft geen Nederlandse nationaliteit te hebben en je hoeft er niet voor naar Nederland te komen: de hele procedure verloopt schriftelijk.
Ook dan kun je in aanmerking komen voor een vergoeding van de kosten. Spreek je geen Nederlands, dan kunnen we een tolk inschakelen.
Lees meer over scheiden vanuit het buitenland.
Wil je liever een scheiding van tafel en bed? De procedure is hetzelfde als hierboven beschreven. Je blijft dan officieel getrouwd, maar de financiële afspraken worden net zo goed vastgelegd. Geef het wel even aan, dan verwerken we het op de juiste manier in de stukken.
Bij ons doorloop je de aanvraag stap voor stap, volledig online. Je maakt een account aan en beantwoordt een vragenlijst. Op basis daarvan stellen we een concept-convenant op, en als er kinderen zijn ook een ouderschapsplan. Die bespreken we samen in een online meeting, waarin we ook de punten doornemen waar jullie nog niet uit zijn.
Als alles klopt, ondertekenen jullie de stukken. De advocaat dient ze in bij de rechtbank en verzorgt daarna de inschrijving bij de gemeente. Eén mediator en één advocaat, voor jullie allebei, met een vast aanspreekpunt.
Je kunt rustig beginnen zonder je ergens aan te binden. Wist je partner nog niet dat je hierover nadenkt? Dan kun je de eerste stappen alleen doorlopen en hem of haar later toevoegen, op het moment dat jou dat uitkomt.
Begin met je aanvraag. Of stel ons eerst een vraag.