Boedelverdeling bij scheiding: zo verdeel je bezittingen en schulden
Bij een scheiding moet van alles verdeeld worden: het huis, de auto, het spaargeld, de spullen, en ook de schulden. Die verdeling heet de boedelverdeling, of met een ouder woord de boedelscheiding. Het klinkt als een grote klus, en soms is het dat ook. Maar zodra je weet wat er precies verdeeld moet worden, wordt het een stuk overzichtelijker.
Op deze pagina leggen we rustig uit wat er in de boedel valt, hoe je tot een eerlijke verdeling komt, en waar je op moet letten.
Wat je samen moet verdelen, hangt af van hoe jullie getrouwd zijn.
Ben je vóór 2018 getrouwd in gemeenschap van goederen, zonder huwelijkse voorwaarden? Dan is bijna alles van jullie samen. Niet alleen wat je tijdens het huwelijk kreeg, maar ook bezittingen en schulden van daarvóór. Alles wordt in principe door de helft gedeeld, ongeacht op wiens naam het staat.
Ben je vanaf 1 januari 2018 getrouwd? Dan geldt de beperkte gemeenschap van goederen. Je verdeelt dan wat jullie tijdens het huwelijk samen hebben opgebouwd, plus wat al vóór het huwelijk van jullie samen was. Wat al van jou alleen was voordat je trouwde, blijft van jou. Had je bijvoorbeeld al een studieschuld, dan blijft die ook van jou.
Heb je huwelijkse voorwaarden? Dan telt wat daarin staat. Die afspraken zijn het vertrekpunt voor de verdeling. Meer over de verschillen lees je op onze pagina over gemeenschap van goederen.
Erfenissen en schenkingen vallen meestal buiten de verdeling, zeker als er een uitsluitingsclausule bij hoort. Daarover lees je meer in onze blog over erfenis bij een scheiding.
Een misverstand dat we vaak horen, is dat de boedelverdeling alleen over de leuke dingen gaat. Schulden horen er net zo goed bij. Een hypotheek, een lening, een roodstand, een creditcardschuld: ook die worden verdeeld.
Eén ding is daarbij belangrijk. Een afspraak over wie welke schuld betaalt, geldt tussen jullie tweeën, maar niet tegenover de schuldeiser. Staat een lening op beider naam, dan kan de geldverstrekker jullie allebei blijven aanspreken, ook na de scheiding. Daarom is het verstandig dit goed vast te leggen en waar mogelijk schulden op één naam te zetten of af te lossen.
Voordat je iets kunt verdelen, moet je weten wat er ís. Daarom begin je met een overzicht van alle bezittingen en schulden: het huis en de hypotheek, bankrekeningen en spaargeld, de auto, verzekeringen met een waarde, een eventueel eigen bedrijf, en de schulden. Zo'n lijst heet een boedelbeschrijving.
Het hoeft niet ingewikkeld. Een helder overzicht van wat er is en wat het ongeveer waard is, is vaak al genoeg om het gesprek over de verdeling rustig te voeren. Via onze vragenlijst kom je ook vanzelf langs alle punten.
Om te bepalen wat je verdeelt, kijk je naar een vast moment: de peildatum. Wettelijk is dat de dag waarop het echtscheidingsverzoek bij de rechtbank wordt ingediend. Vanaf dat moment is de gemeenschap ontbonden, en wat je daarna koopt of aan schuld maakt, is van jou alleen.
Voor de wáárde geldt meestal een ander moment: de datum van de feitelijke verdeling. Spreken jullie samen een andere datum af, dan mag dat. In overleg heb je hier dus ruimte.
Sommige spullen zijn zo persoonlijk dat ze niet verdeeld worden, ook niet bij een volledige gemeenschap van goederen. Dat noemen we verknochte goederen. Denk aan je eigen kleding en persoonlijke sieraden, of aan smartengeld dat je na een ongeluk hebt gekregen. Die blijven van degene bij wie ze horen.
De rechter stelt hier wel strenge eisen aan, dus niet alles wat persoonlijk voelt, is juridisch ook verknocht.
Wie krijgt wat? Overbedeling en verrekening
Veel spullen kun je niet eerlijk doormidden delen; aan een halve auto heb je niets. Dus wijs je zaken toe aan één van beiden. Krijgt de één meer toebedeeld dan de ander, dan heet dat overbedeling. Degene die minder kreeg, krijgt dat verschil in geld terug. Zo komt het onder de streep toch weer gelijk uit.
Pensioen en de woning: apart geregeld
Twee grote onderwerpen lopen vaak naast de boedelverdeling mee. Het pensioen wordt meestal apart verdeeld, via pensioenverevening; daarover lees je meer op onze pagina over pensioen verdelen. En de woning is bij veel stellen het grootste en lastigste onderdeel; hoe je daarmee omgaat, staat op de pagina over het eigen huis bij echtscheiding. Gaat het puur om de spullen in en om het huis, kijk dan bij de inboedel verdelen.
Veelgestelde vragen over boedelverdeling
Moet alles precies gelijk verdeeld worden, ieder de helft?
Bij een gemeenschap van goederen is dat het uitgangspunt: alles wordt gelijk verdeeld. Samen mag je daar in overleg van afwijken, als jullie dat allebei eerlijk vinden. Alleen in heel uitzonderlijke gevallen kan de rechter een andere verdeling bepalen, bijvoorbeeld als de één een schuld of een gokschuld heeft verzwegen.
Wat als we er samen niet uitkomen?
Dan is mediation vaak de rustigste weg. Een mediator helpt jullie tot afspraken te komen zonder dat het op een strijd uitloopt. Lukt het echt niet, dan kan de rechter de verdeling vaststellen. Bij Stichting Oprechtscheiden begeleiden we jullie er samen doorheen, zodat het meestal niet zover hoeft te komen.
Wat is het verschil tussen de boedel en de inboedel?
Die twee worden vaak door elkaar gehaald. De inboedel zijn de spullen in en om je huis: meubels, apparaten, dat soort dingen. De boedel is breder en omvat alles wat verdeeld wordt, dus ook het huis, de auto, het spaargeld en de schulden. De inboedel is er een onderdeel van. Hoe je de spullen verdeelt, lees je op de inboedel verdelen.
Tellen schulden mee waar ik niets van wist?
Ben je vóór 2018 in gemeenschap van goederen getrouwd, dan zijn schulden in principe van jullie samen, ook als ze op naam van je partner staan of als je er niet van wist. Ben je ná 1 januari 2018 getrouwd, dan blijven schulden die je partner al vóór het huwelijk had, van je partner alleen. Bij een vermoeden van verzwegen schulden kan de rechter soms afwijken.
Valt mijn pensioen ook onder de boedelverdeling?
Nee, het pensioen wordt meestal apart geregeld, via pensioenverevening. Het loopt dus niet mee in de gewone boedelverdeling. Hoe dat zit, lees je op onze pagina over pensioen verdelen.
Moet ik een geërfd bedrag delen?
Meestal niet. Een erfenis blijft vaak van jou alleen, zeker als er een uitsluitingsclausule bij hoort. Het wordt ingewikkelder als dat geld door elkaar is gaan lopen met jullie gezamenlijke vermogen. We leggen het uit in onze blog over erfenis bij een scheiding.
Rustig samen verdelen
De boedelverdeling is vaak het onderdeel waar de meeste spanning op zit, want het raakt aan geld en aan wat van wie is. Toch komen de meeste stellen er samen uit zodra het overzicht er ligt en duidelijk is wat eerlijk is.
Bij Stichting Oprechtscheiden helpen we jullie daarbij. We maken samen het overzicht, bespreken wie wat krijgt, en leggen de afspraken vast in het [echtscheidingsconvenant], zodat er achteraf geen onduidelijkheid is. Alles online en in je eigen tempo, met een vast aanspreekpunt.
Lopen jullie ergens op vast, of weten jullie niet waar te beginnen? Leg het ons gerust voor, dan kijken we met je mee.