Een scheiding kost geld. Maar niet iedereen betaalt die kosten volledig zelf. Ligt je inkomen onder een bepaalde grens, dan neemt de overheid het grootste deel voor haar rekening en betaal jij alleen een eigen bijdrage. Op deze pagina lees je hoe dat werkt, wanneer je ervoor in aanmerking komt en wat je moet doen als je situatie inmiddels is veranderd.
Rechtsbijstand wordt ook wel een toevoeging genoemd. Het is een regeling van de overheid voor mensen met een lager inkomen en beperkt vermogen. Kom je ervoor in aanmerking, dan betaalt de Raad voor Rechtsbijstand het grootste deel van de kosten van je scheiding, en betaal jij alleen een eigen bijdrage.
Het bestaat om te voorkomen dat iemand vastloopt in een scheiding omdat hij de kosten niet kan dragen. Een scheiding is financieel al zwaar genoeg.
Belangrijk om te weten: de toevoeging wordt per persoon beoordeeld. Jullie inkomens worden niet bij elkaar opgeteld. Het komt dus regelmatig voor dat de een er wel recht op heeft en de ander niet.
Of je recht hebt op rechtsbijstand hangt af van vier dingen: je inkomen, je vermogen, wat de scheiding je financieel oplevert, en het peiljaar dat wordt gebruikt.
De Raad voor Rechtsbijstand hanteert inkomens- en vermogensgrenzen, en die verschillen als je minderjarige kinderen hebt. Die bedragen worden jaarlijks bijgesteld, dus we noemen ze hier niet. Bekijk de actuele normbedragen en eigen bijdrage.
Zit je rond de grens? Dan is aanvragen meestal de snelste manier om zekerheid te krijgen. Wij kijken vooraf met je mee.
Wat is het peiljaar, en wat als je inkomen is gedaald?
De Raad kijkt niet naar wat je nu verdient, maar naar je inkomen en vermogen van twee jaar geleden. Dat jaar heet het peiljaar.
Meestal werkt dat prima. Maar soms pakt het vervelend uit. Stel dat je twee jaar geleden goed verdiende en dat je inkomen sindsdien flink is gedaald, door ontslag, ziekte of een andere baan. Dan kijkt de Raad naar dat oude, hogere inkomen, en zou je geen vergoeding krijgen terwijl je die nu juist goed kunt gebruiken.
Daar is de peiljaarverlegging voor. Je vraagt de Raad dan om niet naar twee jaar geleden te kijken, maar naar je huidige inkomen. Is dat lager, dan maak je alsnog kans op vergoeding.
Dat regel je met een apart formulier. Wij vullen dat graag voor je in en dienen het in. Weet je niet zeker of het in jouw situatie zinvol is? Vraag het gerust, we kijken met je mee.
Rechtsbijstand of rechtsbijstandverzekering?
Deze twee worden voortdurend door elkaar gehaald, en het zijn echt verschillende dingen.
Rechtsbijstand komt van de overheid. Liggen je inkomen en vermogen onder de grens, dan betaalt de overheid het grootste deel van je scheiding. Deze regeling heet ook wel een toevoeging en loopt via de Raad voor Rechtsbijstand. Wij vragen die vergoeding voor je aan.
Een rechtsbijstandverzekering is een polis die je zelf hebt afgesloten, meestal voor juridische hulp bij conflicten. Bij een scheiding heb je daar vaak weinig aan: de meeste polissen dekken een echtscheiding niet, of alleen onder strikte voorwaarden, en er gelden vrijwel altijd wachttijden. Twijfel je? Kijk even in je polis of bel je verzekeraar.
Kort gezegd: rechtsbijstand komt van de overheid en kan je scheiding een stuk goedkoper maken. Een rechtsbijstandverzekering regel je zelf en dekt een scheiding meestal niet.
Als de scheiding financieel veel oplevert
De Raad kijkt niet alleen naar je inkomen en vermogen vooraf, maar soms ook naar wat de scheiding je oplevert. Krijg je bijvoorbeeld een flink bedrag aan overwaarde uit de woning, dan kan dat de beoordeling achteraf beïnvloeden. In sommige gevallen wordt na afloop opnieuw gekeken of je aan de voorwaarden voldeed.
Dat is een reden te meer om de afspraken over de woning en de verdeling zorgvuldig vast te leggen.
Wat als één van jullie wel recht heeft en de ander niet?
Dat komt regelmatig voor, en het is geen probleem. Degene met een toevoeging betaalt alleen de eigen bijdrage. De ander betaalt de vaste prijs zonder vergoeding. De procedure verandert er niet door: jullie worden begeleid door één mediator en één advocaat, precies zoals anders.
Rechtsbijstand vanuit het buitenland
Woon je in het buitenland terwijl de scheiding in Nederland wordt uitgesproken? Dan kan rechtsbijstand nog steeds mogelijk zijn. Je hoeft geen Nederlandse nationaliteit te hebben. Zolang de procedure via een Nederlandse rechtbank loopt, kan er recht op vergoeding ontstaan.
Ja. Kom je in aanmerking voor rechtsbijstand, dan geldt die vergoeding ook voor het opstellen van het ouderschapsplan. Dezelfde voorwaarden, dezelfde individuele beoordeling. Lees meer over het ouderschapsplan.
Je hoeft dit niet zelf uit te zoeken. Wij controleren voor jullie of je recht hebt op rechtsbijstand en verzorgen de aanvraag. Dat kost je niets extra.
Benieuwd naar het totaalplaatje? Bekijk onze tarieven, of lees hoe scheidingskosten zijn opgebouwd.
Nee. Je inkomen en vermogen worden individueel beoordeeld door de Raad voor Rechtsbijstand.
Nee. De beoordeling gaat per persoon. Het komt dus voor dat de een recht heeft op vergoeding en de ander niet.
Ja, mits de scheiding via een Nederlandse procedure verloopt. Je nationaliteit maakt daarbij niet uit.
Dan kun je een peiljaarverlegging aanvragen. Wij vullen dat formulier voor je in.
Nee. Bij ons komen er geen advocaatkosten bovenop de eigen bijdrage.
In sommige gevallen wordt na afloop opnieuw beoordeeld of je aan de voorwaarden voldeed, bijvoorbeeld als de scheiding een grote financiële opbrengst had.