Wat zijn je rechten bij een scheiding?

Misschien neem je zelf het besluit. Misschien overkomt het je en gaf je partner aan te willen scheiden. In allebei de gevallen wil je weten waar je staat: waar heb ik eigenlijk recht op?

Goed om te weten: je staat niet met lege handen. De wet regelt een hoop, juist om te zorgen dat het eerlijk verloopt voor allebei. Hieronder lopen we de belangrijkste onderdelen langs, zodat je rustig kunt zien waar je recht op hebt.

Kun je een scheiding tegenhouden?

Nee, dat kan niet. In Nederland mag je scheiden zodra het huwelijk "duurzaam ontwricht" is, en daarvoor is de mening van één van jullie genoeg. Wil je partner scheiden en jij niet? Dan houdt de rechter de scheiding niet tegen.

Daar zit ook een geruststelling in. Over hóé alles wordt geregeld heb je namelijk volledig recht van spreken. De kinderen, de woning, het geld — daarin sta je gelijkwaardig met je partner.

De woning

Hebben jullie samen een koophuis? Dan ben je mede-eigenaar en heb je recht op je deel van de overwaarde. Of er één van jullie in het huis blijft, of dat het wordt verkocht en jullie de opbrengst delen, beslis je samen. Komen jullie er niet uit, dan kan de rechter knopen doorhakken.

Huren jullie? Dan hebben jullie allebei recht op de woning, ook als er maar één op het huurcontract staat. De rechter kan bepalen wie er mag blijven.

Meer hierover lees je op onze pagina over het eigen huis bij een scheiding.

Alimentatie

Kun je na de scheiding niet genoeg in je eigen onderhoud voorzien, en heeft je ex-partner daar financieel de ruimte voor? Dan kun je recht hebben op partneralimentatie. Hoeveel en hoe lang dat is, hangt af van jullie situatie.

Voor de kinderen ligt het anders: zij hebben altijd recht op een bijdrage van allebei de ouders. Hoeveel dat is, hangt af van wat de kinderen nodig hebben en wat ieder kan dragen.

Op onze pagina over alimentatie lees je hoe een berekening werkt.

De kinderen en het gezag

Had je samen het gezag over de kinderen? Dan blijft dat na de scheiding gewoon zo. Allebei de ouders houden het gezag en blijven samen de belangrijke beslissingen nemen. Je raakt je kinderen dus niet "kwijt" door te scheiden.

Hebben jullie minderjarige kinderen, dan maken jullie samen een ouderschapsplan. Daarin leggen jullie vast hoe je de zorg en de opvoeding verdeelt. Je kind heeft recht op een gelijkwaardige band met allebei de ouders.

Het pensioen

Ook het pensioen telt mee. Het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, wordt in principe eerlijk verdeeld: ieder de helft. Dat geldt voor allebei, dus ook als jij degene bent die het meeste hebt opgebouwd.

Spreken jullie samen iets anders af? Dan mag dat. Standaard heb je recht op je deel. Hier lees je hoe de pensioenverdeling werkt.

De verdeling van bezittingen en schulden

Of alles van jullie samen is, hangt af van wanneer jullie trouwden. Vóór 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden? Dan is in principe alles gezamenlijk, bezittingen én schulden, en is het uitgangspunt ieder de helft. Ná 1 januari 2018 geldt een beperkte gemeenschap, waarbij wat je vóór het huwelijk had van jou blijft.

Hoe dan ook heb je recht op een eerlijk deel. Hier lees je precies hoe de verdeling zit.

Je hoeft het niet alleen uit te zoeken

Weten waar je recht op hebt, geeft rust. Het helpt je ook om samen tot afspraken te komen die voor allebei eerlijk voelen, en dat maakt een scheiding een stuk minder zwaar.

Bij Stichting Oprechtscheiden begeleiden we jullie daar stap voor stap in, online en in je eigen tempo. Eén mediator en advocaat helpen jullie van het eerste gesprek tot de inschrijving bij de gemeente, zodat je steeds weet wat er speelt en wat de volgende stap is.

Weet je nog niet zeker waar je moet beginnen? Lees dan eerst rustig wat een scheiding precies inhoudt, of start hier met de eerste stap.