Pensioen verdelen bij scheiding – zo werkt verevening en conversie

Pensioen verdelen bij scheiding

Wat moet je weten?

Bij een scheiding moet ook het pensioen worden verdeeld.
Dat geldt bij echtscheiding, maar ook bij beëindiging van een geregistreerd partnerschap en bij scheiding van tafel en bed.

Pensioen voelt vaak als iets voor later. Toch kan de manier waarop je het verdeelt grote gevolgen hebben voor je financiële toekomst.

Op deze pagina leggen we rustig uit:

hoe de standaard pensioenverdeling werkt
wat pensioenverevening betekent
wat conversie inhoudt
wat de voor- en nadelen zijn
wat je moet regelen bij het pensioenfonds

Wil je daarna weten of je afspraken nog kunt aanpassen?
Lees dan ook: Pensioen wijzigen na scheiding, kan dat nog?

Behoud-van-het-volledige-eigen-pensioen-na-scheiding

Hoe werkt de standaard pensioenverdeling?

De standaardregeling staat in de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding.

De hoofdregel is eenvoudig:
Jullie hebben ieder recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd.

Dit heet pensioenverevening.

Uitzonderingen kunnen bestaan als in huwelijkse voorwaarden uitdrukkelijk is vastgelegd dat pensioenverdeling is uitgesloten.

Kun je afwijken van de standaardverdeling?

Ja, dat mag.

Jullie kunnen in het echtscheidingsconvenant andere afspraken maken, bijvoorbeeld:

een andere verdeling dan 50/50
80% voor de ene partner en 20% voor de andere
ook pensioen van vóór het huwelijk meenemen
kiezen voor conversie in plaats van verevening

Belangrijk: afwijkende afspraken moeten worden doorgegeven aan het pensioenfonds.

Het formulier pensioenverdeling

Om de pensioenverdeling officieel te laten verwerken, moet het formulier
“Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen”
worden ingediend bij de pensioenuitvoerder.

Dat moet binnen 2 jaar na de scheiding.

Hebben jullie pensioen opgebouwd bij meerdere uitvoerders?
Dan moet het formulier bij elk fonds afzonderlijk worden ingediend.

Wordt het formulier niet binnen twee jaar ingediend?
Dan moeten ex-partners onderling afrekenen en betaalt het pensioenfonds niet rechtstreeks uit.

Pensioen formulier downloaden

Wat is pensioenverevening?

Pensioenverevening betekent dat het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen wordt verdeeld.

Wanneer de pensioengerechtigde leeftijd wordt bereikt:

ontvangt de ene partner zijn of haar deel
ontvangt de andere partner zijn of haar deel

De uitkering blijft gekoppeld aan het moment waarop degene die het pensioen heeft opgebouwd met pensioen gaat.

Wat is conversie?

Conversie betekent omzetting.

Bij conversie wordt het pensioen gesplitst in twee volledig zelfstandige pensioenrechten.

Beide ex-partners krijgen een eigen pensioenpot bij het pensioenfonds.
Er bestaat dan geen onderlinge afhankelijkheid meer.

Belangrijke kenmerken:

ieder heeft een zelfstandig pensioenrecht
het recht blijft bestaan bij overlijden van de ander
er bestaat geen recht meer op bijzonder partnerpensioen
conversie is niet mogelijk bij scheiding van tafel en bed

Voor- en nadelen van conversie

Voordelen:

financiële zelfstandigheid
geen onderlinge afhankelijkheid bij pensionering
duidelijkheid voor de lange termijn

Nadelen:

bij overlijden vóór pensioendatum kan inkomensverlies ontstaan
alimentatie kan wegvallen
soms minder gunstig voor degene die pensioen heeft opgebouwd

Of conversie verstandig is, hangt af van jullie situatie.
Laat dit altijd goed doorrekenen.

Pensioen en alimentatie

Pensioen en alimentatie staan juridisch los van elkaar.

Wel kan pensionering invloed hebben op:

de hoogte van partneralimentatie
de draagkracht van de betalende partner

Als jullie samen andere afspraken willen maken bij pensionering, kan dat in overleg worden vastgelegd.

Fiscale gevolgen van pensioenverdeling

Pensioen wordt bruto opgebouwd en netto uitgekeerd.

Fiscale gevolgen kunnen ontstaan wanneer:

de pensioenverdeling invloed heeft op de belastingschijf
de ene partner pensioen doorbetaalt aan de ander

De betalende partner kan het doorbetaalde deel onder voorwaarden aftrekken.
De ontvangende partner betaalt daarover inkomstenbelasting.

Laat je hierover goed informeren bij twijfel.

Alles goed regelen in het convenant

Pensioenafspraken worden vastgelegd in het echtscheidingsconvenant.

Daarin wordt bepaald:

of jullie kiezen voor verevening of conversie
of jullie afwijken van de 50/50-verdeling
hoe het partnerpensioen wordt behandeld
wie het formulier indient bij het pensioenfonds

Twijfel je over wat verstandig is in jullie situatie?
Neem gerust contact met ons op. We kijken rustig met je mee.

Wil je weten of je pensioenafspraken nog kunt wijzigen?

Lees dan ook onze uitleg:
Pensioen wijzigen na scheiding, kan dat nog?

Veelgestelde vragen over pensioen bij scheiding

1. Moet pensioen altijd worden verdeeld bij een scheiding?

Ja. Volgens de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding heeft ieder recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Alleen als jullie daar in huwelijkse voorwaarden of in het convenant van afwijken, geldt een andere regeling.

2. Wat is het verschil tussen pensioenverevening en conversie?

Bij pensioenverevening wordt het tijdens het huwelijk opgebouwde pensioen verdeeld, maar blijft het gekoppeld aan het pensioen van degene die het heeft opgebouwd.

Bij conversie worden twee volledig zelfstandige pensioenrechten gemaakt. Ieder krijgt dan een eigen pensioenpot bij het pensioenfonds.

3. Moeten we iets doorgeven aan het pensioenfonds?

Ja. Binnen twee jaar na de scheiding moet het formulier
“Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen”
worden ingediend bij het pensioenfonds.

Doe je dat niet op tijd, dan moet de verrekening later onderling plaatsvinden.

4. Wat gebeurt er als we niets regelen over pensioen?

Als jullie niets vastleggen, geldt automatisch de wettelijke standaardverdeling van 50/50 over het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen.

5. Kunnen we een andere verdeling dan 50/50 afspreken?

Ja. Jullie mogen samen afwijken van de standaardregeling. Dat moet dan duidelijk in het convenant worden opgenomen en worden doorgegeven aan het pensioenfonds.

6. Wat gebeurt er met het partnerpensioen?

Bij een scheiding ontstaat in principe recht op bijzonder partnerpensioen. Dat betekent dat een ex-partner recht kan hebben op een nabestaandenpensioen bij overlijden.

Bij conversie vervalt dit recht meestal.

7. Heeft pensioen invloed op alimentatie?

Pensioen en alimentatie zijn juridisch aparte onderwerpen. Wel kan pensionering invloed hebben op de draagkracht en dus op de hoogte van partneralimentatie.

8. Kun je pensioenafspraken later nog wijzigen?

Dat is soms mogelijk, maar niet altijd. Het hangt af van het soort afspraak en of het pensioenfonds de verdeling al heeft verwerkt. Lees hierover ook onze uitleg: Pensioen wijzigen na scheiding, kan dat nog?

Gelijk een convenant maken, inclusief pensioenverdeling?

Start hier!