Een scheiding raakt vaak het diepst bij het onderwerp wonen. Het huis is meer dan een gebouw. Het is je thuis. Je herinneringen. Je veiligheid.
Toch moet er een keuze worden gemaakt. Blijf jij? Blijft je partner? Verkopen jullie? Of blijf je tijdelijk samen wonen?
Op deze pagina lees je overzichtelijk wat je mogelijkheden zijn bij een huurwoning of koopwoning en welke financiële en fiscale gevolgen daarbij horen.
Als jullie getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, hebben jullie allebei evenveel recht op de huurwoning. Het maakt niet uit of je in gemeenschap van goederen of onder huwelijkse voorwaarden bent getrouwd.
Jullie mogen samen beslissen wie in de woning blijft wonen.
Dan beslist de rechter.
Bij kinderen kijkt de rechter meestal naar het belang van de kinderen. De woning wordt vaak toegewezen aan de ouder bij wie de kinderen het grootste deel van de tijd verblijven.
Zijn er geen kinderen? Dan maakt de rechter een belangenafweging.
Volgens de wet is de echtgenoot of geregistreerd partner automatisch medehuurder.
Blijf jij na de scheiding in de woning? Dan word je automatisch hoofdhuurder.
Laat na de scheiding altijd de tenaamstelling aanpassen bij de verhuurder.
Nee. Een scheiding is op zichzelf geen reden voor een urgentieverklaring.
Een koopwoning vraagt meer financiële en juridische afstemming.
De belangrijkste vraag is:
Blijft één van jullie wonen, of verkopen jullie de woning?
Verkopen is vaak de meest duidelijke oplossing.
De opbrengst wordt gebruikt om:
De hypotheek af te lossen
Is er Nationale Hypotheek Garantie en ontstaat er een restschuld? Dan kan het Waarborgfonds onder voorwaarden kwijtschelding verlenen.
Wil jij in het huis blijven wonen? Dan moet je je partner uitkopen.
Dat betekent:
Je neemt de volledige hypotheek over
Je betaalt de helft van de overwaarde aan je ex-partner
De bank moet akkoord gaan met ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid
De afspraken worden vastgelegd in:
Het echtscheidingsconvenant
Een notariële akte van verdeling
Ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid
De bank moet officieel bevestigen dat degene die vertrekt niet langer aansprakelijk is voor de hypotheekschuld.
De bank doet dit alleen als jouw inkomen voldoende is om de hypotheek zelfstandig te dragen.
Soms besluiten ex-partners tijdelijk samen eigenaar te blijven. Bijvoorbeeld door woningnood of financiële beperkingen.
Dit kan, maar vraagt duidelijke afspraken over:
Hypotheekbetaling
Onderhoudskosten
Verdeling bij latere verkoop
Lees hierover ook:
Scheiden en samen een koophuis houden
Een scheiding heeft fiscale gevolgen.
Heb je overwaarde bij verkoop?
Dan moet je die gebruiken bij aankoop van een nieuwe woning om volledige hypotheekrenteaftrek te behouden.
Gebruik je de overwaarde niet? Dan is rente over dat deel niet aftrekbaar.
Verhoog je je hypotheek om je ex uit te kopen?
Dan is de rente over dat extra deel meestal aftrekbaar als eigenwoningschuld.
Verlaat je de woning maar betaal je nog mee aan de hypotheek?
Dan mag je onder voorwaarden maximaal twee jaar renteaftrek behouden.
Meer informatie vind je op de website van de Belastingdienst.
Bij huwelijkse voorwaarden speelt vaak een periodiek verrekenbeding.
Veel stellen voeren dit tijdens het huwelijk niet uit.
Bij scheiding moet dan alsnog worden verrekend.
Is er tijdens het huwelijk gezamenlijk geld in de woning geïnvesteerd, bijvoorbeeld in verbouwing of aflossing? Dan kan de andere partner recht hebben op een deel van de waardestijging.
Laat dit goed berekenen om latere conflicten te voorkomen..
Bij toedeling van de woning aan één partner is geen overdrachtsbelasting verschuldigd.
Wel moet een notariële akte van verdeling worden opgesteld en ingeschreven bij het kadaster.
Vergeet niet:
Energiecontract aanpassen
Verzekeringen wijzigen
Gemeentelijke belastingen aanpassen
Hypotheekverstrekker informeren
Kleine administratieve stappen voorkomen later veel gedoe.
Er is geen standaardoplossing.
De beste keuze hangt af van:
Jullie financiële situatie
Aanwezigheid van kinderen
Hypotheekruimte
Toekomstplannen
Wat belangrijk is:
Leg afspraken altijd vast in een zorgvuldig opgesteld echtscheidingsconvenant.
Bij Stichting Oprecht Scheiden werken jullie samen met één mediator en één advocaat. Alles verloopt schriftelijk en online. Dat zorgt voor rust en overzicht, ook bij ingewikkelde onderwerpen zoals de woning.
Wil je weten wat in jouw situatie mogelijk is?
Start dan met onze gratis echtscheidingsapp.
In 20 vragen krijg je direct inzicht in je mogelijkheden.
Ja. Ook na de officiële inschrijving van de echtscheiding mogen ex-partners tijdelijk samen in dezelfde woning blijven wonen. Dit kan rust geven in een periode waarin nog geen nieuwe woning beschikbaar is.
Dat bepalen jullie samen. Lukt dat niet, dan kan de rechter een beslissing nemen. Als er kinderen zijn, wordt vaak gekeken bij wie de kinderen het grootste deel van de tijd wonen.
Degene die in de woning blijft, moet de ander uitkopen op basis van de overwaarde. Daarnaast moet de bank akkoord gaan met het overnemen van de volledige hypotheek. De afspraken worden vastgelegd in het convenant en daarna bij de notaris.
Nee. Bij verdeling van de gezamenlijke woning na echtscheiding is geen overdrachtsbelasting verschuldigd. Wel is een notariële akte van verdeling verplicht.
Nee. Een scheiding is op zichzelf geen reden voor een urgentieverklaring. Gemeenten hanteren hier strikte regels voor.
De hypotheek wordt afgelost uit de verkoopopbrengst. Bij overwaarde wordt het bedrag verdeeld. Bij een restschuld moeten afspraken worden gemaakt over de verdeling daarvan.
inclusief verdeling van de woning