Rechtsbijstand bij scheiding – voorwaarden, eigen bijdrage en aanvraag

Rechtsbijstand bij scheiding – wanneer kom je in aanmerking?

Een scheiding brengt kosten met zich mee.
Maar niet iedereen hoeft die kosten volledig zelf te betalen.

Misschien heb je recht op rechtsbijstand.
Dat betekent dat de overheid een groot deel van de kosten van de advocaat betaalt.

Jij betaalt dan alleen een eigen bijdrage.

Hier leggen we rustig uit hoe dat werkt.

Wat is rechtsbijstand bij een scheiding?

Rechtsbijstand wordt ook wel een toevoeging genoemd.

Dit is een regeling van de overheid voor mensen met een lager inkomen en beperkt vermogen. Als je hiervoor in aanmerking komt, betaalt de Raad voor Rechtsbijstand het grootste deel van de kosten van je echtscheiding.

De toevoeging wordt per persoon beoordeeld. Jullie inkomens worden dus niet bij elkaar opgeteld.

Waarom bestaat rechtsbijstand?

Een scheiding kan financieel zwaar zijn. Om te voorkomen dat iemand vastloopt omdat de kosten niet betaalbaar zijn, bestaat gesubsidieerde rechtsbijstand.

Als de Raad voor Rechtsbijstand je aanvraag toekent, betaal je alleen een eigen bijdrage. De rest van de kosten wordt vergoed.

Wanneer kom je in aanmerking?

Of je recht hebt op rechtsbijstand hangt af van:

  • Je inkomen

  • Je vermogen

  • De 'opbrengst' van de scheiding

  • Het peiljaar dat wordt gebruikt

Inkomensgrenzen

Je komt mogelijk in aanmerking als je inkomen twee jaar geleden lager was dan:

€ 35.400 zonder minderjarige kinderen
€ 50.000 met minderjarige kinderen

Daarnaast mag je vermogen niet hoger zijn dan € 36.952.

Let op: de beoordeling is altijd individueel. Het kan dus zijn dat jij wel recht hebt op rechtsbijstand en je partner niet, of andersom.

Geldt rechtsbijstand ook voor het ouderschapsplan?

Ja.

Als je gaat scheiden en minderjarige kinderen hebt, is een ouderschapsplan verplicht. Ook wanneer je uit elkaar gaat na samenwonen.

Kom je in aanmerking voor rechtsbijstand, dan geldt deze vergoeding ook voor het opstellen van het ouderschapsplan.

De voorwaarden zijn hetzelfde als bij de echtscheiding zelf:

  • Je inkomen mag niet te hoog zijn

  • Je vermogen mag niet boven de vermogensgrens uitkomen

  • De beoordeling gebeurt individueel

Er wordt gekeken naar je inkomen en vermogen van twee jaar geleden. Dit heet het peiljaar.

Wat is het peiljaar bij rechtsbijstand?

De Raad voor Rechtsbijstand beoordeelt je aanvraag op basis van je inkomen en vermogen van twee jaar geleden. Dit heet het peiljaar.

Inkomen sterk gedaald?

Is je inkomen inmiddels veel lager dan twee jaar geleden, bijvoorbeeld door ontslag, ziekte of een andere baan? Dan kun je mogelijk een peiljaarverlegging aanvragen.

Wij kunnen met je meekijken of dit zinvol is.

Wat als één partner recht heeft en de ander niet?

Dat komt regelmatig voor.

In dat geval:

  • De partner met toevoeging betaalt alleen de eigen bijdrage.

  • De andere partner betaalt de vaste prijs zonder vergoeding.

De procedure blijft hetzelfde. Wij begeleiden jullie samen met één mediator en één advocaat.

Wat gebeurt er als de scheiding financieel veel oplevert?

Bij de beoordeling kijkt de Raad niet alleen naar je inkomen en vermogen vooraf, maar soms ook naar het financiële resultaat van de scheiding.

Ontvang je bijvoorbeeld een aanzienlijk bedrag aan overwaarde uit de woning, dan kan dit invloed hebben op de definitieve beoordeling.

Het is daarom belangrijk dat afspraken zorgvuldig worden vastgelegd.

Kunnen de regels veranderen?

De inkomens- en vermogensgrenzen worden periodiek aangepast. Twijfel je of je rond de grens zit, dan is aanvragen vaak de snelste manier om duidelijkheid te krijgen.

Wij kunnen vooraf met je meekijken.

Rechtsbijstand bij scheiden vanuit het buitenland

Woon je in het buitenland, maar wordt jullie scheiding in Nederland uitgesproken? Dan kan rechtsbijstand nog steeds mogelijk zijn.

Je hoeft geen Nederlandse nationaliteit te hebben. Zolang de procedure via een Nederlandse rechtbank loopt, kan er recht op rechtsbijstand ontstaan.

Wat is het verschil tussen rechtsbijstand en een rechtsbijstandverzekering?

Dit wordt vaak door elkaar gehaald.

Rechtsbijstand via de overheid is gebaseerd op je inkomen en vermogen.

Een rechtsbijstandverzekering is een polis die je eerder hebt afgesloten bij een verzekeraar. Deze vergoedt onder voorwaarden juridische kosten.

Let op: veel verzekeringen hebben uitsluitingen of wachttijden bij echtscheiding. Controleer daarom altijd je polisvoorwaarden.

Wil je weten of je in aanmerking komt?

Je hoeft dit niet zelf uit te zoeken.

Wij kunnen voor jullie controleren of je recht hebt op rechtsbijstand en de aanvraag voor je verzorgen.

Start rustig je scheiding en wij kijken met je mee. Bekijk hier onze kostenpagina en controleer je recht op een vergoeding.

Veelgestelde vragen over rechtsbijstand bij scheiding

Kom ik automatisch in aanmerking voor rechtsbijstand?

Nee, je inkomen en vermogen worden individueel beoordeeld door de Raad voor Rechtsbijstand.

Wordt het inkomen van mijn partner meegeteld?

Nee, de beoordeling is per persoon.

Kan ik rechtsbijstand krijgen als ik in het buitenland woon?

Ja, als de scheiding via een Nederlandse procedure verloopt.

Wat als mijn inkomen nu lager is dan twee jaar geleden?

Dan kun je mogelijk een peiljaarverlegging aanvragen.

Betaal ik nog advocaatkosten naast de eigen bijdrage?

Nee, bij ons zijn er geen extra advocaatkosten bovenop de eigen bijdrage

Kan rechtsbijstand later worden ingetrokken?

In sommige gevallen kan na afloop opnieuw worden beoordeeld of je aan de voorwaarden voldeed, bijvoorbeeld als er een grote financiële opbrengst uit de scheiding is ontstaan.