Scheiden vanuit Duitsland in Nederland regelen | OprechtScheiden

02/11/2026

Wonen jullie in Duitsland en willen jullie in Nederland scheiden? Dat komt vaker voor dan je denkt. Veel Nederlandse echtparen wonen in Duitsland voor werk of liefde, maar kiezen ervoor om de echtscheiding via de Nederlandse rechtbank te regelen.

De vraag is dan: moeten we in Duitsland scheiden, of kunnen we dat in Nederland doen? In veel situaties is een Nederlandse scheiding gewoon mogelijk, ook wanneer jullie in Duitsland wonen en daar eventueel kinderen hebben.

Kunnen wij vanuit Duitsland in Nederland scheiden?

Ja. Als jullie beiden de Nederlandse nationaliteit hebben, kan de Nederlandse rechter bevoegd zijn om de echtscheiding uit te spreken, ook wanneer jullie in Duitsland wonen.

Heeft één van jullie niet de Nederlandse nationaliteit? Dan is de Nederlandse rechter meestal alleen bevoegd wanneer één van jullie in Nederland staat ingeschreven.

Twijfelen jullie over jullie situatie? Neem dan gerust contact met ons op. We kijken kosteloos met jullie mee.

Verschillen tussen een Duitse en Nederlandse scheiding

Een Duitse scheiding kent andere regels dan een Nederlandse procedure.

In Duitsland geldt doorgaans het zogenaamde Trennungsjahr. Echtgenoten moeten in principe eerst een jaar gescheiden leven voordat de rechter de scheiding uitspreekt, ook als beide partners het eens zijn.

Daarnaast is het in Duitsland gebruikelijk dat ieder een eigen advocaat heeft. Dat kan het proces formeler en kostbaarder maken.

In Nederland is het mogelijk om samen één gezamenlijk verzoek tot echtscheiding in te dienen. Wanneer jullie het eens zijn over de afspraken, verloopt de procedure schriftelijk en is een zitting meestal niet nodig.

Scheiden op gezamenlijk verzoek via Nederland

Stichting Oprechtscheiden begeleidt uitsluitend scheidingen op gezamenlijk verzoek.

Dat betekent dat jullie samen werken met één mediator, dat één advocaat het gezamenlijke verzoek indient bij de rechtbank, en dat alle afspraken worden vastgelegd in een duidelijk convenant en – indien er kinderen zijn – in een ouderschapsplan.

De volledige procedure verloopt schriftelijk en online. Jullie hoeven niet naar Nederland te reizen.

Kinderen in Duitsland: welk recht geldt?

Wanneer jullie kinderen in Duitsland wonen, ontstaat vaak de vraag welk recht van toepassing is op de kinderalimentatie.

Als jullie samen afspraken maken over de alimentatie en deze vastleggen in het convenant, kan dit binnen de Nederlandse procedure worden geregeld.

Wanneer er geen overeenstemming is, geldt in beginsel het recht van het land waar de kinderen hun gewone verblijfplaats hebben. Wonen zij in Duitsland, dan kan Duits recht van toepassing zijn.

Bij de berekening wordt gekeken naar inkomen, zorgverdeling en de kosten van levensonderhoud in Duitsland.

Duitse pensioenrechten (Versorgungsausgleich)

In Duitsland worden pensioenrechten tijdens een Duitse scheidingsprocedure automatisch verdeeld via het systeem van Versorgungsausgleich.

Wanneer jullie in Nederland scheiden, verloopt dit anders.

Afspraken over Duitse pensioenrechten kunnen in het Nederlandse convenant worden vastgelegd. De uitvoering door een Duits pensioenfonds hangt echter af van de regels van dat fonds en het type pensioen.

Soms is aanvullende actie nodig. In andere situaties kiezen partijen voor onderlinge financiële verrekening in plaats van rechtstreekse uitvoering via het pensioenfonds.

Wat als één van ons terug wil verhuizen naar Nederland?

De scheiding en een eventuele verhuizing zijn twee aparte trajecten. Jullie hoeven niet eerst te verhuizen om de scheiding te starten.

Jullie kunnen de scheiding starten terwijl jullie nog in Duitsland wonen.
Jullie kunnen afspraken maken over een woning in Duitsland.
Tegelijkertijd kan één van jullie een terugverhuizing voorbereiden.

Het juridische proces hoeft dus niet stil te staan tot alles fysiek is verplaatst.

En hoe zit het met een woning in Duitsland?

Hebben jullie een koopwoning in Duitsland, dan kunnen afspraken daarover worden opgenomen in het echtscheidingsconvenant.

De woning kan worden verkocht.
Eén van beiden kan de woning overnemen.
Overwaarde of restschuld kan worden verdeeld.

Mocht er na de scheiding alsnog een geschil ontstaan over de woning, dan kan de Duitse rechter daarover bevoegd zijn.

Wordt een Nederlandse scheiding erkend in Duitsland?

Ja. Een in Nederland uitgesproken echtscheiding wordt in beginsel erkend in Duitsland.

Voor administratieve verwerking is doorgaans een artikel 39-verklaring nodig. Daarmee kan de Nederlandse echtscheiding in Duitsland officieel worden geregistreerd.

Wij begeleiden jullie bij deze stappen, zodat ook de internationale erkenning overzichtelijk verloopt.

Scheiden in rust, ook wanneer je in Duitsland woont

Wonen in Duitsland maakt een scheiding juridisch niet onmogelijk. Wat vaak ingewikkeld voelt, is de combinatie van twee rechtsstelsels en de emotionele belasting.

Juist daarom kiezen veel stellen voor een gezamenlijke aanpak. Niet tegenover elkaar, maar naast elkaar. Met duidelijke afspraken die uitvoerbaar zijn, ook over de grens.

FAQ – Scheiden vanuit Duitsland

Kunnen wij in Nederland scheiden als wij in Duitsland wonen?

Ja, wanneer jullie beiden de Nederlandse nationaliteit hebben, kan de Nederlandse rechter bevoegd zijn om de echtscheiding uit te spreken.

Moeten wij naar Nederland reizen voor de scheiding?

Nee. De procedure verloopt volledig schriftelijk en online.

Geldt het Duitse Trennungsjahr als wij in Nederland scheiden?

Nee. Bij een Nederlandse scheidingsprocedure geldt het Trennungsjahr niet.

Welk recht geldt voor kinderalimentatie als de kinderen in Duitsland wonen?

Bij gezamenlijke afspraken kan dit in Nederland worden vastgelegd. Bij onenigheid is doorgaans het land van gewone verblijfplaats van de kinderen bepalend, in dat geval Duitsland.