Hoofdelijke aansprakelijkheid bij scheiding: wat betekent het?

Wat betekent hoofdelijke aansprakelijkheid?

Als jullie samen een schuld hebben, bijvoorbeeld een hypotheek of een lening, dan zijn jullie daar meestal allebei volledig voor aansprakelijk. Dat heet hoofdelijke aansprakelijkheid. En het is precies het punt dat bij een scheiding voor de meeste verrassingen zorgt, want een afspraak over wie de schuld betaalt, betekent niet automatisch dat je er vanaf bent. Hieronder leggen we uit wat hoofdelijke aansprakelijkheid is, waarom ontslag eruit zo belangrijk is, en hoe je de schulden bij je scheiding regelt.

Hoofdelijke aansprakelijkheid bij scheiding: wat betekent het?

Wat betekent hoofdelijke aansprakelijkheid?

Hoofdelijke aansprakelijkheid betekent dat je allebei voor de hele schuld aangesproken kunt worden, niet ieder voor de helft. Staat een lening of hypotheek op beider naam, dan mag de schuldeiser bij ieder van jullie de volledige schuld opeisen. Betaalt de een, dan is de ander tegenover de schuldeiser bevrijd, maar tot dat moment kan de schuldeiser bij jullie allebei aankloppen.

Bij een huwelijk speelt dit vooral bij de hypotheek: tijdens het huwelijk zijn jullie meestal allebei hoofdelijk aansprakelijk voor de hele hypotheekschuld. En dat blijft zo na de scheiding, zolang je het niet actief regelt.

Het verschil tussen jullie afspraak en wat de schuldeiser mag

Dit is het belangrijkste om te snappen, en waar het in de praktijk misgaat. Er zijn twee dingen die los van elkaar staan:

Wat jullie samen afspreken over wie welke schuld betaalt. Dat leg je vast in het echtscheidingsconvenant, en het geldt tussen jullie tweeën.
Wat de schuldeiser mag. En die is niet gebonden aan jullie onderlinge afspraak.

Met andere woorden: ook al spreken jullie af dat je ex de hypotheek betaalt, dan kan de bank jóu nog steeds aanspreken als je ex niet betaalt, zolang jij nog hoofdelijk aansprakelijk bent. Je onderlinge afspraak beschermt je daar niet tegen. Daarvoor is een aparte stap nodig.

Waarom ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid zo belangrijk is

Neemt een van jullie de woning en de hypotheek over? Dan wil de vertrekkende partner van die hypotheekschuld af. Dat regel je met ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid: de bank ontslaat jou als vertrekkende partner uit de aansprakelijkheid, zodat alleen de blijvende partner nog verantwoordelijk is.

Belangrijk: dit gaat niet vanzelf, en jullie kunnen het niet onderling regelen. De bank moet ermee akkoord gaan, en toetst daarvoor of de blijvende partner de hypotheek in z'n eentje kan dragen. Pas als de bank het ontslag verleent, ben je als vertrekkende partner echt los van de hypotheek. Zonder dat ontslag blijf je juridisch verbonden aan een huis dat niet meer van jou is, met alle risico's van dien.

Regel dit dus op tijd, en ga er niet vanuit dat het geregeld is omdat het in het convenant staat. Het convenant legt jullie afspraak vast, het ontslag bij de bank maakt 'm werkelijkheid.

Hoe verdeel je de schulden bij een scheiding?

Wat er met de schulden gebeurt, hangt af van hoe jullie getrouwd zijn:

In gemeenschap van goederen: dan zijn de schulden in principe van jullie samen, en verdeel je ze. Bij een gemeenschap van vóór 2018 kunnen ook schulden van vóór het huwelijk daaronder vallen; bij de beperkte gemeenschap vanaf 2018 blijven privéschulden van vóór het huwelijk meestal privé.
Op huwelijkse voorwaarden: dan bepaalt de akte hoe de schulden verdeeld worden. Vaak houdt ieder z'n eigen schulden, maar wat er precies geldt, staat in de voorwaarden.

Een tip die veel gedoe voorkomt: probeer gezamenlijke schulden waar mogelijk op één naam te zetten of af te lossen bij de scheiding. Zolang een schuld op beider naam staat, blijft de hoofdelijke aansprakelijkheid namelijk spelen, hoe je 'm onderling ook verdeelt.

Hoe leg je het vast?

De verdeling van de schulden en de afspraken over ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid leg je vast in het echtscheidingsconvenant. Voor de woning ga je daarna naar de notaris, die de overdracht en de hypotheek regelt. En zoals gezegd: de schuldeiser, meestal de bank, moet met de overname en het ontslag akkoord gaan.

Komen jullie er samen niet uit?

Schulden zijn een gevoelig onderwerp, zeker als niet meteen duidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is of wie wat kan dragen. Kom je daar samen niet uit, dan is daar onze mediation voor. Bij Stichting Oprechtscheiden helpen we jullie om het overzicht te maken, de schulden eerlijk te verdelen en de afspraken goed vast te leggen. Wat juridisch het uitgangspunt is, hoeft niet het eindpunt te zijn: zolang jullie het samen eens worden, is er veel mogelijk.

Hoe wij je helpen

Bij Stichting Oprechtscheiden nemen we de schulden gewoon mee in het geheel van je scheiding. We zorgen dat de verdeling en het ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid helder in het convenant komen te staan, en dat je weet welke stappen je bij de bank en de notaris moet zetten. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.

Vragen over de schulden of de hypotheek bij jullie scheiding? Neem vrijblijvend contact op.

Meer lezen kan ook op onze pagina's over

de akte van verdeling bij de woning

en boedelverdeling bij scheiding.

Veelgestelde vragen

Ben ik na de scheiding nog aansprakelijk voor de schulden van mijn ex?

Zolang een schuld op beider naam staat en je niet bent ontslagen uit de hoofdelijke aansprakelijkheid: ja. De schuldeiser kan je dan blijven aanspreken, ook al hebben jullie onderling iets anders afgesproken.

Wat is ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid?

Dat is de toestemming van de bank waarmee de vertrekkende partner van de gezamenlijke hypotheekschuld af komt. De bank toetst of de blijvende partner de hypotheek alleen kan dragen.

Beschermt het echtscheidingsconvenant mij tegen de schuldeiser?

Nee. Het convenant regelt de afspraak tussen jullie tweeën. De schuldeiser is daar niet aan gebonden. Daarvoor heb je ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid nodig.

Hoe zit het met schulden die op één naam staan?

Een schuld die alleen op naam van één van jullie staat, blijft in beginsel van die persoon. Maar bij gemeenschap van goederen kan een schuld alsnog gemeenschappelijk zijn. Zoek dus goed uit wat er is.