Scheiden en een koophuis: wat zijn je opties?

Ga je scheiden en hebben jullie samen een koopwoning? Dan komt er veel op je af. Niet alleen emotioneel, maar ook financieel en juridisch.

Blijft één van jullie in het huis wonen? Verkopen jullie de woning? Of blijven jullie tijdelijk samen eigenaar?

Op deze pagina lees je overzichtelijk wat je mogelijkheden zijn en waar je rekening mee moet houden. Wil je alle regels rondom huur en koop overzichtelijk bekijken? Ga dan ook naar onze uitgebreide pagina over het eigen huis bij echtscheiding.

Stap 1: Wie blijft er in de woning?

De eerste vraag is meestal: wie blijft er wonen?

Dat is niet alleen een financiële beslissing. Het huis voelt als thuis. Vertrekken kan voelen als verlies. Toch is het belangrijk om emotie en realiteit van elkaar te scheiden.

De belangrijkste vraag is: kan degene die wil blijven de woning financieel dragen?

Stap 2: Kun je de hypotheek alleen betalen?

Na een scheiding moeten er twee huishoudens worden gefinancierd. Dat betekent:

• Twee woningen
• Dubbele vaste lasten
• Nieuwe inrichting
• Eventuele alimentatie

Maak daarom eerst een helder financieel overzicht van:

• Inkomen
• Schulden
• Hypotheeklasten
• Toekomstige woonlasten

Pas daarna kun je verantwoord beslissen.

Stap 3: Wie is juridisch eigenaar van de woning?

De eigendomsverhouding bepaalt wat er verdeeld moet worden.

• Getrouwd vóór 2018 in gemeenschap van goederen? Dan is de woning meestal gezamenlijk eigendom.
• Getrouwd na 2018? Dan valt alleen gezamenlijk opgebouwd vermogen in de gemeenschap.
• Huwelijkse voorwaarden? Dan kan het eigendom anders liggen.
• Samenlevingscontract? Dan hangt het af van de afspraken en de notariële akte.

Zijn jullie beiden eigenaar, dan moeten zowel de woning als de hypotheek worden verdeeld.

Stap 4: Wat is de woning waard?

Voor een eerlijke verdeling moet je weten:

• Wat is de marktwaarde?
• Wat is de openstaande hypotheek?
• Is er overwaarde of restschuld?

De waarde kun je bepalen via:

• Onderlinge overeenstemming
• WOZ-waarde
• Officiële taxatie

Bij twijfel is een taxateur vaak de veiligste keuze.

De drie mogelijkheden bij een koopwoning

1. Eén van jullie koopt de ander uit

Degene die blijft wonen:

• Neemt de hypotheek over
• Betaalt de helft van de overwaarde aan de ander
• Regelt ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid

De bank moet akkoord gaan. Zonder goedkeuring van de hypotheekverstrekker gaat de uitkoop niet door.

De overdracht wordt vastgelegd in een notariële akte van verdeling.

2. Jullie verkopen de woning

Verkoop kan altijd, ook als de scheiding nog niet definitief is.

Bij verkoop:

• Wordt de hypotheek afgelost
• Wordt overwaarde verdeeld
• Wordt restschuld samen gedragen

Maak ook afspraken over:

• Wie blijft er wonen tot verkoop?
• Wie betaalt de lasten?
• Hoe lang mag de woning te koop staan?

3. Jullie blijven samen eigenaar

Dit kan tijdelijk, bijvoorbeeld vanwege kinderen of woningnood.

Maar let op:

• Jullie blijven financieel verbonden
• Nieuwe hypotheek afsluiten wordt lastiger
• Fiscale gevolgen kunnen complex zijn

Spreek altijd een duidelijke termijn af.

Blijf je verantwoordelijk voor de hypotheek?

Ja. Bij een gezamenlijke hypotheek blijf je beiden aansprakelijk totdat:

• De woning is verkocht
• Of ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid is geregeld

Zonder officiële wijziging kan de bank beide partners aanspreken, ook als één van jullie niet meer in de woning woont.

Moet je wachten met scheiden tot het huis verkocht is?

Nee.

Je kunt de scheiding gewoon regelen terwijl de woning nog niet is verkocht. In het echtscheidingsconvenant leg je vast:

• Wat er met de woning gebeurt
• Hoe de opbrengst wordt verdeeld
• Wat er gebeurt bij restschuld

Dat geeft rust en duidelijkheid.

Alles vastleggen in het echtscheidingsconvenant

Alle afspraken over de woning worden opgenomen in het echtscheidingsconvenant. Dat document vormt de basis voor de uitspraak van de rechter.

Via Stichting Oprecht Scheiden regel je dit volledig online, samen met één mediator en één advocaat voor beide partijen. Dat zorgt voor overzicht, rust en duidelijkheid.

Wil je eerst het complete overzicht lezen? Bekijk dan onze pagina over eigen huis en verdeling bij echtscheiding.