Echtscheiding regelen; stappen, kosten en wat je moet weten

Echtscheiding is een groot woord.

Voor sommigen is het een opluchting.
Voor anderen een moeilijke, emotionele stap.
En voor veel mensen vooral een wirwar van vragen.

Hoe werkt een echtscheiding?
Wat moet je regelen?
Wat kost het?
Hoe zit het met kinderen, woning en financiën?

Op deze pagina leggen we helder en rustig uit wat een echtscheiding inhoudt, welke stappen je doorloopt en waar je rekening mee moet houden. Zodat je overzicht krijgt. En weet wat de volgende stap is.

hoe start je met een echtscheiding

Hoe start je een echtscheiding?

Een echtscheiding begint niet bij de rechtbank.

Hij begint bij duidelijkheid.

Voor jezelf.
En vaak ook in een gesprek met je partner.

Veel mensen lopen vast in vragen zoals:

  • Waar moet ik beginnen?

  • Moet ik eerst een advocaat bellen?

  • Moeten we al afspraken hebben gemaakt?

  • Wat als we het nog niet overal over eens zijn?

De eerste stap bij een echtscheiding is overzicht krijgen. Begrijpen welke onderwerpen geregeld moeten worden en in welke volgorde dat meestal gebeurt.

Een echtscheiding raakt bijna alle onderdelen van je leven:

  • jullie woning

  • spaargeld en schulden

  • pensioen

  • alimentatie

  • kinderen en ouderschapsplan

Je hoeft niet alles in één keer te weten. Je hoeft alleen te weten wat de logische volgorde is.

vrouw denkt over eerste stap echtscheiding

Wat is de eerste stap bij een echtscheiding?

De allereerste vraag is:
Kunnen jullie samen nog afspraken maken?


Dan kun je kiezen voor een echtscheiding op gezamenlijk verzoek. Dat is in Nederland de meest gebruikte vorm.

Bij een gezamenlijk verzoek:

  • maak je samen afspraken

  • wordt één advocaat ingeschakeld

  • wordt één verzoekschrift ingediend bij de rechtbank

  • verloopt de procedure meestal sneller

  • blijven de kosten lager

Zijn jullie het niet eens? Dan kan één van beide partners een eenzijdig verzoek indienen. Dat traject duurt vaak langer en kan juridisch ingewikkelder zijn.

De vraag “zijn we het samen eens over de scheiding?” bepaalt dus grotendeels hoe het proces eruitziet.

vrouw drinkt koffie en zoekt hulp bij scheiding

Wie helpt bij je echtscheiding?

Een echtscheiding kan alleen worden uitgesproken door de rechter, en een advocaat is verplicht om het verzoek in te dienen.

Daarnaast kun je begeleiding krijgen van:

  • een mediator

  • een advocaat

  • een financieel adviseur

  • of een combinatie daarvan

Wat past, hangt af van jullie situatie.

Kunnen jullie samen afspraken maken? Dan is mediation vaak de meest rustige en betaalbare manier.

Is er veel conflict of wantrouwen? Dan kiezen mensen soms ieder een eigen advocaat.

Belangrijk is dat je kiest voor begeleiding die past bij jullie dynamiek. Een echtscheiding is niet alleen juridisch, maar ook praktisch en emotioneel.

hamer van rechtbank

Hoe verloopt de echtscheidingsprocedure?

De procedure van een echtscheiding verloopt meestal in vaste stappen:

  • Afspraken maken over alle belangrijke onderwerpen

  • Vastleggen van die afspraken in een echtscheidingsconvenant
  • Opstellen van een ouderschapsplan als er minderjarige kinderen zijn
  • Indienen van het verzoekschrift bij de rechtbank
  • Uitspraak van de rechter
  • Inschrijving van de beschikking bij de gemeente

Pas na inschrijving bij de gemeente is de echtscheiding officieel.

De duur van de procedure hangt af van:

  • of jullie samen een verzoek indienen

  • hoe snel afspraken tot stand komen

  • de verwerkingstijd bij de rechtbank

Bij een gezamenlijk verzoek zonder conflicten kan een echtscheiding binnen enkele weken afgerond zijn. Bij een eenzijdig verzoek kan het maanden duren.

vrouw kijkt naar scherm en wil weten hoe echtscheidingsapp werkt

Hoe werkt de echtscheidingsapp bij een echtscheiding?

Om een goed beeld te krijgen van jullie situatie hebben we de echtscheidingsapp ontwikkeld.
Deze bestaat uit een aantal vragenlijsten die je stap voor stap langs alle belangrijke onderdelen van je scheiding leiden.


De app geeft jou én ons:

  • een duidelijk overzicht van alle onderwerpen

  • inzicht in wat je al weet en wat nog openstaat

  • houvast in een intensieve periode

  • de mogelijkheid om rustig in je eigen tempo te werken

Je hoeft niet overal het antwoord op te weten.
Wat je niet weet kun je overslaan — dat vullen we later samen aan.


Wanneer je begint, maak je één account aan (één account per stel).
Ons keuzemenu controleert automatisch of je mogelijk recht hebt op vergoeding van de kosten. Als dat zo is, vullen wij zelfs al de aanvraagformulieren voor je in en vragen de vergoeding aan.

vrouw gaat scheiden en zit aan tafel met scheidingspapieren voor zich

De schriftelijke echtscheidingsprocedure bij de rechtbank

Na de online meeting ontvangen jullie de definitieve stukken (convenant en ouderschapsplan). Deze onderteken je en stuur je terug.

Daarna:

  1. dient onze gezamenlijke advocaat de scheiding schriftelijk in bij de rechtban
  2. de rechter doet uitspraak (de beschikking)
  3. de advocaat laat de beschikking inschrijven bij de gemeente
  4. de gemeente stuurt jullie een kennisgeving: de scheiding is officieel

De datum van inschrijving bij de gemeente is de officiële datum van scheiding — niet de datum van de uitspraak van de rechter.

Tijdens dit hele traject houden we je steeds op de hoogte. Je staat er nooit alleen voor.

Jaarlijkse verrekenbeding bij scheiding

Wat is een echtscheidingsconvenant?

Een convenant is het officiële document waarin alle afspraken staan die jullie samen maken. Deze afspraken zijn bindend. In het convenant staan onder andere:

  • de verdeling van jullie bezittingen en schulden

  • afspraken over het huis en de hypotheek

  • partneralimentatie

  • pensioenverdeling

  • jullie financiële afspraken

Het is belangrijk dat dit document goed en juridisch correct is opgesteld. Daarom doen wij dat voor jullie, in begrijpelijke taal, zonder ingewikkelde zinnen.

start met invullen vragenlijst echtscheiding

Wanneer is een echtscheiding officieel?

Een echtscheiding is officieel wanneer de gemeente de beschikking van de rechtbank heeft ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP).

De volgorde is dus:

  • verzoek bij rechtbank

  • uitspraak van de rechter (beschikking)

  • advocaat schrijft in bij gemeente

  • gemeente bevestigt inschrijving → scheiding officieel

De datum van inschrijving is de scheidingsdatum, niet de datum waarop de rechter uitspraak doet.

vrouw kijkt in camera

Wat is het verschil tussen scheiding en echtscheiding?

  • Scheiding: een relatiebreuk in brede zin
    (samenwonen, LAT-relatie, geregistreerd partnerschap, huwelijk).

  • Echtscheiding: uitsluitend het beëindigen van een huwelijk.
    Dat kan alleen via de rechtbank en wordt ingeschreven bij de gemeente.

Veel mensen gebruiken de woorden door elkaar. In de praktijk maakt het nauwelijks uit zolang duidelijk is wat jullie situatie is.

vrouw heeft vraag over scheidingskosten

Wat kost een echtscheiding?

De kosten hangen af van je inkomen en vermogen. Er zijn in Nederland landelijke normen.
Bij Oprecht Scheiden rekenen we één vast tarief en dat is inclusief:

  • mediator

  • advocaat

  • rechtbankkosten

  • begeleiding

  • digitale omgeving

1. Recht op vergoeding (toevoeging)
Als je onder de normbedragen valt, betaal je alleen een eigen bijdrage van:

  • € 69,-
    of

  • € 138,-

2. Geen vergoeding?
Dan kost de volledige scheiding € 995,- per persoon.


Het kan ook zo zijn dat je zelf wél in aanmerking komt, maar je partner niet,  of andersom.

In de eerste stappen van de echtscheidingsapp kun je direct controleren of je recht hebt op deze vergoeding.

→ Meer informatie vind je op: Kosten van je scheiding.

2 kinderen spelen met elkaar en kijken in camera

Scheiden met kinderen

Als er kinderen zijn, verandert er veel. Je wil het goed doen; rustig, duidelijk en in hun belang.
Een goed ouderschapsplan is verplicht en essentieel.

Wat staat er in een ouderschapsplan?

  • de omgangsregeling

  • afspraken over school, zorg en opvoeding

  • kinderalimentatie

  • afspraken over kosten buiten alimentatie

  • communicatieafspraken tussen jullie

  • feestdagen en vakanties

Wij stellen dit plan zorgvuldig op, gekoppeld aan wat jullie hebben ingevuld in de app en wat we samen bespreken.

vader met zoontjes en kindgebonden budget

Toeslagen na een echtscheiding

Na een scheiding veranderen je rechten op toeslagen, zoals:

  • kindgebonden budget

  • kinderopvangtoeslag

  • huurtoeslag

  • zorgtoeslag

Belangrijk is dat jullie afspreken wie de kinderbijslag en het kindgebonden budget ontvangt.

moeder en dochter hebben plezier

Wanneer start alimentatie na een scheiding?

Officieel pas nadat de echtscheiding is ingeschreven bij de gemeente.
Maar je kunt samen ook afspraken maken over een eerdere ingangsdatum.
Voor de Belastingdienst geldt: het heet pas alimentatie wanneer de scheiding officieel is.

vrouw kijkt je aan

Huis en hypotheek bij echtscheiding

Een van de spannendste onderdelen van een scheiding gaat over de woning. Er zijn verschillende mogelijkheden:

  • één van jullie koopt de ander uit

  • jullie verkopen het huis

  • jullie blijven tijdelijk samen eigenaar

  • jullie zoeken tijdelijke huur

  • jullie zoeken een creatieve tussenoplossing

Ook geldt: de hypotheekrenteaftrek kan nog tot 2 jaar doorgaan nadat iemand de woning verlaten heeft; en dat staat los van de scheidingsdatum.

man kijkt in camera en wil rechtsbijstand buitenland

Pensioen en echtscheiding

Dit is een onderwerp dat veel mensen vergeten, maar het is verplicht om het goed te regelen.

Er zijn twee mogelijkheden:

  • verevening (meest gebruikt)

  • conversie (onder bepaalde voorwaarden gunstiger)

Wij leggen het helder uit en werken de juiste vorm correct voor jullie uit.

man en vrouw hebben geregistreerd partnerschap

Wat is een scheiding van tafel en bed?

Een scheiding van tafel en bed betekent:

  • je blijft getrouwd

  • maar je woont niet meer samen

  • en je financieel leven wordt gescheiden

Het heeft dezelfde procedure als een gewone echtscheiding, maar je blijft formeel getrouwd.
Handig wanneer:

  • je vanwege je geloof niet mag scheiden

  • je om financiële redenen niet volledig wilt scheiden

wat is de hoogte van alimentatie

Geregistreerd partnerschap ontbinden of echtscheiding?

Ook bij een geregistreerd partnerschap kun je de echtscheidingsapp gebruiken.
De app brengt je automatisch in de juiste vragenlijsten. De procedure voor een ontbinding geregistreerd partnerschap is dezelfde als die van een echtscheiding.

vrouw beantwoordt vragen over echtscheiding en rechtsbijstand

Online scheiden: hoe werkt dat?

Bij ons is online scheiden standaard.
Voordelen:

  • geen kantoorbezoeken

  • alles in overzichtelijke stappen

  • je werkt in je eigen tempo

  • lagere kosten

  • altijd persoonlijke begeleiding

  • volledig schriftelijke en gecontroleerde procedure

Ervaringen met onze echtscheidingsbegeleiding

"Een scheiding regelen via SOS is ervaren als zeer gemakkelijk en prettig. Alle medewerkers waar je mee in contact komt zo ook de mediator en advocaat zijn ontzettend vriendelijk en behulpzaam. Wist niet dat online scheiden zo eenvoudig kon zijn. Een hartelijke dank voor SOS die de hele scheiding snel en goed geregeld hebben."
vinkje stichting oprechtscheiden
Manon
''Dank jullie voor de goede zorgen. Ondanks alle gevoelens die er bij komen kijken heb ik jullie handelen als een stukje rust ervaren. Heel erg prettig. Daarnaast de tijd en en de duidelijkheid die jullie gaven was enorm fijn. Dank jullie allemaal voor de inzet."
vinkje stichting oprechtscheiden
Natalie
vrouw en man die willen scheiden van tafel en bed

Echtscheiding in 10 stappen

Op onze site staat een uitgebreid overzicht met exact alle stappen die je doorloopt, van aanmelden tot inschrijving bij de gemeente.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Heb je nog 100 vragen? Dat is normaal.
Scheiden doe je niet dagelijks, dus het is logisch dat je nog dingen wilt weten. Ga naar ons overzicht van veelgestelde vragen of stel je persoonlijke vraag via onderstaande button:

vrouw maakt account aan op computer

Echtscheiding starten?

Wil je beginnen met de echtscheidingsapp? Maak dan één account aan.
Je kunt starten zonder verplichting en pas na het invullen beslissen of je verder wilt gaan.

mediator

Dit zijn de eerste stappen:

Je begint met het maken van een account. Dan kom je vanzelf in de vragenlijsten. Via een keuzemenu checken we eerst of we een vergoeding van de kosten van de scheiding voor jullie kunnen aanvragen. Is dat het geval? Dan vullen we in de app gelijk ook de aanvraagformulieren voor de vergoeding in voor je. Wij zorgen er vervolgens voor dat  de vergoeding van de kosten wordt aangevraagd bij de Raad voor Rechtsbijstand.

start met invullen vragenlijst echtscheiding

Echtscheidingsstukken opstellen

Door het invullen van de uitgebreide vragenlijst kom je vanzelf langs alle punten van de scheiding. Zo weet je precies waarover beslissingen moeten worden genomen. Je vult zo veel mogelijk in en wat je (nog) niet weet kan je gewoon even overslaan. Na het invullen van de vragen nemen we contact met je op voor de volgende stappen van de scheiding. Je ontvangt in ieder geval alvast een echtscheidingsconvenant, en als jullie minderjarige kinderen hebben ook een ouderschapsplan. Deze zijn opgesteld aan de hand van de antwoorden die je hebt ingevuld. Als je het mailadres van je partner invult krijgt je partner ook een exemplaar. Je ontvangt ook een uitnodiging voor een online meeting.

Deskundig advies van ons team

Uiteraard krijgen jullie bij iedere stap van de scheiding advies zodat de scheiding op alle fronten, ook financieel, zo goed mogelijk wordt geregeld.