Een geregistreerd partnerschap ontbinden of beëindigen: hoe werkt het, en wat is het verschil met scheiden?

Gaan jullie uit elkaar en hebben jullie een geregistreerd partnerschap? Dan komt er vaak minder bij kijken dan je denkt. In sommige gevallen hoeft er niet eens een rechter aan te pas te komen. Dat scheelt tijd, geld en gedoe.

Hieronder leggen we rustig uit hoe het werkt, welke route bij jullie situatie past, en waar het verschilt van een gewone scheiding.

Het grootste verschil met een scheiding

Een huwelijk beëindig je altijd via de rechtbank. Daar is geen ontkomen aan: zonder rechter geen echtscheiding.

Bij een geregistreerd partnerschap ligt dat anders. Hebben jullie geen minderjarige kinderen en zijn jullie het samen eens? Dan kun je het partnerschap beëindigen zonder tussenkomst van de rechter. Dat is het belangrijkste verschil, en meteen de reden dat het vaak sneller en eenvoudiger gaat.

Welke route je volgt, hangt dus af van twee dingen: of jullie minderjarige kinderen hebben, en of jullie het samen eens zijn.

Zonder minderjarige kinderen en samen eens? Dan zonder rechter

Hebben jullie geen kinderen onder de 18 en zijn jullie het over de afspraken eens? Dan regel je het via een advocaat of notaris. Die stelt een beëindigingsovereenkomst op, waarin jullie afspraken staan over bijvoorbeeld de verdeling, partneralimentatie en pensioen.

Zodra jullie die overeenkomst hebben ondertekend, stuurt de advocaat of notaris hem naar de burgerlijke stand van de gemeente. Die inschrijving moet binnen drie maanden na ondertekening gebeuren. Vanaf het moment dat de ambtenaar het inschrijft, is jullie geregistreerd partnerschap officieel voorbij.

Geen zitting en geen rechter. Wat wél telt, zijn afspraken die kloppen.

Met minderjarige kinderen of geen overeenstemming? Dan via de rechter

Zodra er minderjarige kinderen in het spel zijn, of als jullie er samen niet uitkomen, loopt de beëindiging wél via de rechtbank. De procedure is dan vrijwel gelijk aan een echtscheiding.

Een advocaat dient een verzoek tot ontbinding in bij de rechtbank. Hebben jullie samen minderjarige kinderen, dan is een ouderschapsplan verplicht. Daarin leggen jullie vast hoe je de zorg en opvoeding verdeelt. De rechter kijkt of dat plan in het belang van de kinderen is voordat hij de ontbinding uitspreekt.

Na de uitspraak moet de beslissing binnen zes maanden worden ingeschreven bij de gemeente. Pas dan is het partnerschap formeel beëindigd.

Wat je in beide gevallen regelt

Welke route je ook volgt, een paar dingen komen altijd langs:

• De verdeling van bezittingen en schulden. Of alles van jullie samen is, hangt af van wanneer jullie het partnerschap aangingen. Vóór 1 januari 2018 geldt meestal een gemeenschap van goederen; daarna een beperkte gemeenschap. Hier lees je hoe dat zit.
• Partner- en kinderalimentatie. De regels zijn precies hetzelfde als bij een echtscheiding. Zijn er kinderen, dan kijk je naar wat zij nodig hebben en wat ieder kan bijdragen.
• Pensioen. Ook opgebouwd pensioen verdeel je, tenzij jullie daar samen iets anders over afspreken.

Juist omdat deze punten bij elke route terugkomen, is het slim ze meteen goed vast te leggen. Een afspraak die nu klopt, voorkomt scheve gezichten later.

Wat kost het om een geregistreerd partnerschap te ontbinden?

De kosten zijn gelijk aan die van een scheiding, want het is dezelfde route. Bij Stichting Oprechtscheiden betaal je met recht op rechtsbijstand (een toevoeging) €69 of €138 per persoon aan eigen bijdrage, afhankelijk van je inkomen. Kom je daar niet voor in aanmerking, dan is het €995 per persoon. Daar zit alles in: de mediator, de advocaat, de rechtbank waar die nodig is, en de inschrijving bij de gemeente.

Of je in aanmerking komt voor rechtsbijstand, wordt per persoon beoordeeld. Jullie inkomens worden dus niet bij elkaar opgeteld. Wil je precies weten hoe dat voor jullie uitpakt? Hier lees je alles over de kosten en de rechtsbijstand.

En als je samen een koophuis hebt?

Een eigen woning verandert niks aan de route, maar het is wel vaak het onderdeel dat de meeste aandacht vraagt. De vraag is meestal: neemt een van jullie het huis over, of verkopen jullie het samen? Bij overname wordt de ander uitgekocht, en moet de hypotheek op één naam komen te staan. Daar heeft de bank een rol in, want die moet met de overname instemmen.

Neemt een van jullie de woning over, dan leg je dat vast in een akte van verdeling bij de notaris. Ook een eventuele overwaarde of restschuld verdeel je. Het is verstandig deze afspraken tegelijk met de rest vast te leggen, zodat het hele plaatje in één keer klopt. Hier lees je hoe het zit met een eigen huis bij een scheiding.

Welke route past bij jullie?

Kort samengevat: geen minderjarige kinderen en het samen eens? Dan kan het zonder rechter, via een beëindigingsovereenkomst. Wel kinderen onder de 18, of komen jullie er samen niet uit? Dan gaat het via de rechtbank, net als een scheiding.

Twijfel je over jullie situatie, of komen jullie er samen niet helemaal uit? Dan kan een mediator helpen om de afspraken rond te krijgen, zonder dat het op een strijd uitloopt.

Hoe wij je hierbij helpen

Bij Stichting Oprechtscheiden begeleiden we jullie online en in je eigen tempo. Je hebt één vast aanspreekpunt: dezelfde mediator en advocaat helpen jullie van de eerste vraag tot de inschrijving bij de gemeente.

We zorgen dat de afspraken helder en evenwichtig op papier komen, en als er kinderen zijn maken we samen een ouderschapsplan waar iedereen achter staat. Zo houd je overzicht en weet je steeds wat de volgende stap is.

Wil je weten welke route bij jullie past? Start hier met de eerste stap, of lees eerst rustig wat het kost.