Erfenis en scheiding: moet je je erfenis delen met je ex?

Je krijgt een erfenis van je ouders, en een tijd later loopt je huwelijk op zijn eind. Moet je dat geld dan delen met je ex?

Het antwoord is niet voor iedereen hetzelfde. Het hangt af van hoe jullie getrouwd zijn en of er iets is vastgelegd over de erfenis. We zetten het rustig op een rij.

Valt je erfenis in de gemeenschap of niet?

Er zijn grofweg drie situaties.

Ben je vóór 2018 getrouwd in gemeenschap van goederen, zonder huwelijkse voorwaarden? Dan is bijna alles van jullie samen. Ook een erfenis die je tijdens het huwelijk kreeg, valt dan in de boedel en deel je in principe samen bij de scheiding. Er is één belangrijke uitzondering, en dat is de uitsluitingsclausule. Daarover zo meer.

Ben je op of na 1 januari 2018 getrouwd? Dan geldt automatisch de beperkte gemeenschap van goederen. Een erfenis blijft dan gewoon van jou, of die nu vóór of tijdens het huwelijk binnenkwam. Je hebt daar geen uitsluitingsclausule voor nodig, want de wet regelt het al. Hier wordt online vaak het verkeerde over geschreven, dus let op dit verschil.

Heb je huwelijkse voorwaarden? Dan telt wat daarin staat. Soms is afgesproken dat erfenissen buiten de gemeenschap blijven, soms juist niet. Staat er iets in de voorwaarden dat botst met een uitsluitingsclausule in het testament, dan gaat de uitsluitingsclausule voor.

Wat is een uitsluitingsclausule precies?

Een uitsluitingsclausule is een bepaling die de schenker of erflater opneemt in een testament of bij een schenking. Daarin staat dat de erfenis alleen voor jou is en niet voor je partner. In notaristaal heet dat: de koude kant wordt uitgesloten. Het staat in bijna elk testament, want veel ouders willen niet dat hun nalatenschap bij een scheiding half bij een schoonzoon of schoondochter belandt.

Wat je met dat geld koopt, valt er meestal ook onder. Erf je een bedrag en koop je daar een auto van, dan is die auto in principe ook van jou alleen. Dat heet zaaksvervanging. Voorwaarde is wel dat je kunt aantonen dat het om dat geld ging.

Eén ding is daarbij belangrijk: het moet zwart op wit staan. Een mondelinge belofte van je ouders telt niet.

De valkuil: privégeld op een gezamenlijke rekening

Hier gaat het in de praktijk vaak mis. Stel, je krijgt een erfenis met uitsluitingsclausule en je stort die op jullie gezamenlijke rekening. Juridisch heb je dan privégeld in de gezamenlijke pot gestopt. Je houdt recht op dat bedrag, een zogeheten vergoedingsrecht, maar je moet wél kunnen aantonen dat het van jou was.

En geven jullie het samen uit, aan een verbouwing of een paar mooie vakanties? Dan blijft dat vergoedingsrecht gewoon staan. De hoogste rechter heeft bepaald dat samen opmaken niets afdoet aan je recht op het volle bedrag. Dat voelt voor de ander soms vreemd, want het geld is op, maar de rekening blijft.

Wil je dat soort discussies voorkomen, houd erfgeld dan op een aparte rekening en bewaar de stukken waaruit blijkt waar het vandaan kwam. Een goede administratie scheelt later veel gedoe.

Zet je een erfenis in het scheidingsconvenant?

Valt je erfenis buiten de gemeenschap, dan hoef je die niet per se in het echtscheidingsconvenant te zetten. Toch is het vaak verstandig om het wél te doen. Zeker als er twijfel is, of als erfgeld door elkaar is gaan lopen met jullie gezamenlijke vermogen. Door het op te schrijven weten jullie allebei waar je aan toe bent, en voorkom je dat er later alsnog ruis ontstaat.

Rustig samen regelen

Een erfenis maakt een scheiding soms wat ingewikkelder, vooral als het om een groot bedrag gaat of als het geld al deels is uitgegeven. Toch hoeft het geen strijd te worden. De meeste stellen komen er samen uit zodra helder is wat van wie is.

Bij Stichting Oprechtscheiden kijken we daar samen met jullie naar. De erfenis is één onderdeel van de bredere boedelverdeling, en we nemen jullie stap voor stap mee zodat niets over het hoofd wordt gezien. Heb je door een erfenis meer vermogen, dan kan dat ook meewegen in de alimentatie. Ook dat rekenen we netjes met jullie door.

Twijfel je of jouw erfenis in de boedel valt? Leg het ons gerust voor. Dan kijken we even met je mee voordat je iets vastlegt.