Bij een scheiding kom je veel juridische en financiële termen tegen. In deze woordenlijst leggen we de belangrijkste begrippen kort en duidelijk uit. Wil je meer weten over een onderwerp, dan verwijzen we je door naar de juiste informatiepagina.
A
Alimentatie
Een financiële bijdrage voor je ex-partner of kinderen na de scheiding. Lees meer over alimentatie.
Akte van berusting
Een verklaring waarin beide partijen aangeven geen hoger beroep in te stellen tegen de echtscheidingsbeschikking.
Akte van verdeling
Een notariële akte waarin wordt vastgelegd hoe gezamenlijke bezittingen en schulden worden verdeeld.
Amsterdams verrekenbeding
Een afspraak in huwelijkse voorwaarden waarbij inkomsten periodiek tussen partners worden verrekend.
B
Boedelverdeling
De verdeling van gezamenlijke bezittingen en schulden bij een scheiding. Zie ook gemeenschap van goederen.
Beschikking
De officiële uitspraak van de rechtbank waarin de scheiding wordt uitgesproken.
Behoefteberekening
Een berekening van wat een partner of kind financieel nodig heeft na de scheiding. Zie ook alimentatie berekenen.
Betekening
Het officieel overhandigen van een gerechtelijk document door een deurwaarder.
C
Co-ouderschap
Een regeling waarbij beide ouders de zorg voor de kinderen gelijk verdelen na de scheiding. Zie ook ouderschapsplan.
Conversie (pensioen)
Het omzetten van verevend pensioen in een zelfstandig recht voor de ex-partner.
Conservatoir beslag
Een voorlopige maatregel waarbij bezittingen tijdelijk worden veiliggesteld in afwachting van een uitspraak van de rechter.
D
Draagkracht
De financiële ruimte die iemand heeft om alimentatie te betalen. Zie ook draagkracht en behoefte.
Draagkrachtberekening
Een berekening waarmee wordt vastgesteld hoeveel alimentatie iemand kan betalen. Zie ook alimentatie berekenen.
Dagvaarding
Een officieel document waarmee iemand wordt opgeroepen om voor de rechter te verschijnen.
Duurzaam samenwonen
Een situatie waarin ex-partners samenleven alsof zij getrouwd zijn, wat invloed kan hebben op partneralimentatie.
E
Echtscheiding
Het officieel beëindigen van een huwelijk via de rechtbank. Lees meer over scheiden.
Echtscheidingsakte
De administratieve inschrijving van de echtscheiding bij de gemeente.
Echtscheidingsbeschikking
De uitspraak van de rechtbank waarin de scheiding wordt uitgesproken.
Echtscheidingsprocedure
Het juridische traject dat wordt doorlopen om een scheiding officieel te maken.
Erfrecht
De wettelijke regels over wat er met bezittingen gebeurt na overlijden, wat ook gevolgen kan hebben tijdens of na een scheiding.
Executoriale titel
Een officieel document waarmee je een uitspraak van de rechter kunt laten uitvoeren, bijvoorbeeld bij alimentatie.
Executoriaal beslag
Beslag dat wordt gelegd op basis van een rechterlijke uitspraak.
F
Fiscaal partnerschap
Een fiscale regeling waarbij (ex-)partners samen belastingaangifte doen, wat kan wijzigen na een scheiding.
Finaal verrekenbeding
Een afspraak in huwelijkse voorwaarden waarbij bij scheiding alsnog wordt afgerekend alsof er gemeenschap van goederen was.
Flitsscheiding
Een voormalige constructie waarbij een huwelijk via omzetting naar geregistreerd partnerschap werd beëindigd, deze mogelijkheid bestaat niet meer.
G
Gemeenschap van goederen
Een huwelijksvorm waarbij bezittingen en schulden gezamenlijk zijn. Lees meer over gemeenschap van goederen.
Gefinancierde rechtshulp
Een regeling waarbij de overheid een groot deel van de kosten van je scheiding betaalt. Zie ook rechtsbijstand.
Geregistreerd partnerschap
Een wettelijk erkende samenlevingsvorm die op vergelijkbare wijze kan worden beëindigd als een huwelijk.
Griffierecht
Het bedrag dat je betaalt aan de rechtbank om een procedure te starten.
Gezinsinkomen
Het gezamenlijke inkomen van beide partners, vaak bepalend bij alimentatieberekeningen.
H
Heffingskorting
Een korting op de inkomstenbelasting die invloed kan hebben op de berekening van alimentatie.
Hoofdelijke aansprakelijkheid
De situatie waarin beide partners volledig aansprakelijk zijn voor een gezamenlijke schuld.
Huwelijksakte
Het officiële document waarin het huwelijk is vastgelegd.
Huwelijkse voorwaarden
Afspraken die partners vóór of tijdens het huwelijk maken over bezittingen en schulden.
Huwelijksvermogensrecht
De wettelijke regels die bepalen hoe bezittingen en schulden tussen partners zijn geregeld tijdens en na het huwelijk.
I
Inboedel
Alle roerende spullen in huis, zoals meubels en apparatuur, die bij een scheiding verdeeld moeten worden.
Indexering van alimentatie
De jaarlijkse wettelijke verhoging van alimentatiebedragen op basis van inflatie. Lees meer over indexering van alimentatie.
Indexcijfers alimentatie
De percentages waarmee alimentatie jaarlijks wordt aangepast door de overheid.
Inkomensafhankelijke combinatiekorting
Een belastingkorting voor werkende ouders met jonge kinderen, die invloed kan hebben op de financiële situatie na scheiding.
J
Juridisch Loket
Een organisatie die gratis juridisch advies geeft en kan doorverwijzen bij een scheiding.
K
Kinderalimentatie
De financiële bijdrage voor de kosten van verzorging en opvoeding van kinderen na een scheiding. Lees meer over kinderalimentatie.
Kinderbijslag
Een bijdrage van de overheid voor ouders met kinderen tot 18 jaar.
Kinderconvenant
Een verouderde term voor afspraken over kinderen bij scheiding, tegenwoordig vastgelegd in het ouderschapsplan.
Kindverklaring
Een verklaring van een minderjarig kind waarin het zijn of haar mening geeft aan de rechter.
Koude uitsluiting
Een vorm van huwelijkse voorwaarden waarbij partners geen enkele gemeenschap van goederen hebben.
L
LBIO
Het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen, dat kan helpen bij het innen van alimentatie als deze niet wordt betaald.
Latere vermelding
De inschrijving van de echtscheiding in de registers van de burgerlijke stand.
Levenslang ouderdomspensioen
Het pensioen dat iemand ontvangt vanaf de pensioendatum tot overlijden, waarvan bij scheiding een deel kan worden verevend.
M
Mediation
Een manier van scheiden waarbij jullie samen, onder begeleiding van een neutrale mediator, afspraken maken zonder strijd. Lees meer over mediation bij scheiding.
N
Nevenvoorziening
Een aanvullende beslissing van de rechter over bijvoorbeeld alimentatie, gezag of de woning tijdens de scheidingsprocedure.
Nettogezinsinkomen
Het gezamenlijke inkomen na aftrek van belastingen, vaak gebruikt bij alimentatieberekeningen.
O
Omgangsregeling
Afspraken over wanneer en hoe een kind contact heeft met beide ouders na de scheiding.
Ontbinding van het huwelijk
De officiële beëindiging van het huwelijk door inschrijving van de scheiding bij de gemeente.
Ouderschapsplan
Een verplicht document bij scheiding met kinderen, waarin afspraken staan over zorg, opvoeding en kosten. Lees meer over het ouderschapsplan.
Ouderlijk gezag
De wettelijke verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding van een kind.
Overlegscheiding
Een vorm van scheiden waarbij beide partijen en hun adviseurs samen tot afspraken proberen te komen, zonder te procederen.
Overlijdensrisicoverzekering
Een verzekering die uitkeert bij overlijden en soms onderdeel is van financiële afspraken bij scheiding.
Ondertoezichtstelling
Een maatregel van de rechter waarbij een gezinsvoogd toezicht houdt op de opvoeding van een kind.
P
Partneralimentatie
De financiële bijdrage voor een ex-partner na de scheiding. Lees meer over partneralimentatie.
Peildatum
De datum waarop wordt bepaald welke bezittingen en schulden worden meegenomen in de verdeling.
Pensioen
Het opgebouwde ouderdomspensioen waarvan bij scheiding vaak een deel wordt verdeeld. Lees meer over pensioen bij scheiding.
Pensioenberekening
De berekening van het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd en verdeeld moet worden.
Periodiek verrekenbeding
Een afspraak in huwelijkse voorwaarden waarbij inkomsten jaarlijks tussen partners worden verrekend.
R
Raad voor Rechtsbijstand
De instantie die beoordeelt of je in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand.
Rechtsbijstand
Financiële ondersteuning van de overheid voor juridische hulp bij een scheiding. Lees meer over rechtsbijstand bij echtscheiding.
Rechtsbijstandsverzekering
Een verzekering die juridische kosten kan dekken, afhankelijk van de polisvoorwaarden.
Rechtshulp
Juridische ondersteuning bij een scheiding, bijvoorbeeld via een advocaat of mediator.
Rechtswinkel
Een organisatie waar je gratis juridisch advies kunt krijgen.
S
Samenlevingscontract
Een overeenkomst tussen partners die niet getrouwd zijn, waarin afspraken over bezit en financiën zijn vastgelegd.
Scheiding van tafel en bed
Een formele scheiding waarbij het huwelijk blijft bestaan, maar partners niet meer samenleven.
Scheidingsadvocaat
Een advocaat die gespecialiseerd is in echtscheidingen.
Scheidingsbemiddeling
Een andere benaming voor mediation bij scheiding.
Spoedbehandeling
Een versnelde behandeling van een verzoek bij de rechtbank in dringende situaties.
T
Taxatie van woning
Een waardebepaling van de woning, vaak nodig bij verdeling of overname.
Termijn beschikking
De periode waarbinnen hoger beroep kan worden ingesteld tegen de uitspraak van de rechter.
Toevoeging
Een andere benaming voor gesubsidieerde rechtsbijstand.
Tremanormen
Richtlijnen die rechters gebruiken bij het berekenen van alimentatie.
Tijdelijk ouderdomspensioen
Een pensioenuitkering die voor een beperkte periode wordt ontvangen.
V
Vechtscheiding
Een scheiding waarbij partners in conflict tegenover elkaar staan en procedures voeren via de rechter.
Verevening
De wettelijke verdeling van tijdens het huwelijk opgebouwd ouderdomspensioen.
Verrekenbeding
Een afspraak in huwelijkse voorwaarden over het verdelen van inkomsten of vermogen.
Verwervingskosten
Kosten die worden gemaakt om inkomen te verkrijgen, soms relevant bij alimentatieberekeningen.
Voogdij
De verantwoordelijkheid voor een minderjarig kind wanneer ouders het gezag niet uitoefenen.
Voorlopige voorziening
Een tijdelijke beslissing van de rechter tijdens de scheidingsprocedure, bijvoorbeeld over alimentatie of de woning.
W
Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding
De wet die ouders verplicht afspraken te maken over de zorg voor hun kinderen bij scheiding.
Wvps
Afkorting van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding, die regelt hoe pensioen wordt verdeeld.
Weduwenpensioen
Een uitkering voor de partner na overlijden, ook wel partnerpensioen genoemd.